İspanya’da gün yüzüne çıkartılan Stegosaur fosili, türün şimdiye dek bulunan en eksiksiz kafatası olarak öne çıkıyor. Yeni keşif, dinozorların evrimsel geçmişine ışık tutabilir.



İspanya’nın Teruel bölgesindeki Riodeva köyü yakınlarında yer alan Están de Colón taş ocağında Avrupa’da bugüne kadar bulunmuş en eksiksiz Stegosaur kafatası gün yüzüne çıkartıldı.

Kafatası, yaklaşık 150 milyon yıl önce yaşamış Stegosaur familyasından Dacentrurus armatus adlı türe ait. Bu tür, ilk kez 150 yıl önce tanımlanmıştı; ancak o zamandan bu yana yalnızca parçalanmış kemiklere ve zırh plakalarına ait fosillerle temsil ediliyordu.

Vertebrate Zoology dergisinde yayımlanan araştırmanın başyazarlığını yürüten Sergio Sánchez Fenollosa şu ifadeyi kullandı:

“Bu olağanüstü fosilin ayrıntılı incelenmesi, Avrupa stegosaurlarının önde gelen örneği olan Dacentrurus armatus’un anatomisi hakkında daha önceden bilinmeyen özellikleri ortaya koymamızı sağladı.”



Stegosaurus Kafatasının Eksiksiz Fosilleşmesi Nadir Bir Olay

Stegosaurların küçük ve kırılgan kafalarının eksiksiz hâlde fosilleşmesi son derece nadir bir olay. Yeni buluntu, burun, üst çene ve beyin kutusunu da içeren bölümleriyle çok iyi korunmuş durumda. Aynı sahada en az iki bireye ait 200’den fazla kemik daha bulundu; bunlardan biri yavruya aitti.

Bilim insanları, bu yeni verilerle 115 evrimsel özelliğe dayanarak 30 stegosaur türünü analiz etti. Araştırmalar sonucunda Neostegosauria adı verilen yeni bir klad (ortak ata soyu) önerildi. Bu grup, Şimdiye kadar Afrika, Avrupa, Kuzey Amerika ve Asya’da Orta Jura’dan Erken Kretase dönemine kadar yaşamış, orta-büyüklükteki plakalı dinozorları kapsıyor.

Yeni klad, sınıflandırmaların zırh ya da uzuv kemikleri yerine iyi korunmuş kafatası verilerine dayanması açısından da ayırt edici.

Stegosaurlar Hakkında Yeni Detaylar Ortaya Çıkıyor

İspanyol paleontoloji vakfı Fundación Dinópolis’ten Alberto Cobos şu ifadeyi kullandı:

“Bu çift başarı (olağanüstü bir fosilin incelenmesi ve yeni bir evrimsel hipotezin ortaya atılması) bu araştırmayı stegosaur çalışmalarında küresel bir referans hâline getiriyor.”



Kafatası, stegosaurların beyin yapısı, beslenme biçimi ve plakaların-taşların kas yapılarına nasıl bağlı olduğuna dair ipuçları sağlıyor. Riodeva’da bulunan örnek, Avrupa stegosaurlarının beslenme stratejilerinin Kuzey Amerika’daki türlerden farklı olup olmadığını anlamaya yönelik ipuçları veriyor.

Teruel: Yeni Bir Dinozor Cenneti

Teruel bölgesi, yalnızca stegosaurlara değil, sauropod devlerine, ornitopodlara ve eski timsah benzeri türlere ait fosillerle de zengin bir ekosistem tablosu sunuyor.

Araştırmacılar, Riodeva’daki yeni buluntuları CT tarama ve 3B modelleme teknikleriyle dijitalleştirerek dünya çapındaki bilim insanlarıyla paylaşmayı planlıyor.

Kaynak: Earth