Çin’de yapılan paleontolojik araştırmalarda, Jura Dönemi’ne ait 160 milyon yıllık mavi leke mantarı fosili keşfedildi.



Çinli bilim insanları, Jura Dönemi’ne tarihlenen iyi korunmuş bir mavi leke mantarı (Blue stain fungi) fosili keşfettiklerini duyurdu. Böylelikle söz konusu mantar grubunun bilinen en eski fosil kaydı ortaya çıkmış oldu.

Mavi leke mantarları, odunu ayrıştırma özelliğine sahip olmamalarına rağmen, ahşapta ciddi renk değişimlerine neden olabilen bir mantar grubu olarak tanınıyor. Bu mantarlar genellikle konakçılar için ölümcül olmasa da, odun delici böceklerle birlikte hareket ettiklerinde ağaç ölümlerini hızlandırabiliyorlar.

Moleküler filogenetik analizlere göre mavi leke mantarlarının Geç Paleozoyik veya Erken Mezozoyik dönemlerde ortaya çıktığı düşünülüyordu. Ancak bu güne dek bu gruba ait fosil bulguları oldukça sınırlıydı.

Shenyang Normal Üniversitesi’nden Dr. Ning Tian konuyla ilgili olarak, “2022 yılına kadar, mavi leke mantarlarının güvenilir ilk fosil kaydı yaklaşık 80 milyon yıl öncesine ait ve Güney Afrika’dan bildirilmişti,” açıklamasında bulundu.

Çin’de 160 Milyon Yıllık Mantar İzleri Gün Yüzüne Çıkıyor

Çin Bilimler Akademisi Nanjing Jeoloji ve Paleontoloji Enstitüsü’nden Dr. Ning Tian ve Dr. Yongdong Wang liderliğindeki Çinli araştırma ekibi, Çin’in kuzeydoğusunda bulunan ve Jura Dönemi’ne tarihlenen taşlaşmış bir ağaçta iyi korunmuş mantar hifleri keşfetti.

Mikroskobik incelemeler, bu fosil hiflerin koyu renkli olduğunu ve bu rengin çağdaş mavi leke mantarlarında gözlenen pigmentasyonu yansıttığını ortaya koydu.

Ayrıca hiflerin ahşap hücre duvarlarına girerken, “penetrasyon peg” (geçiş çıkıntısı) olarak bilinen özel bir yapı oluşturdukları görüldü. Bu yapılar, mantarların hücre duvarlarını mekanik olarak delmelerine olanak tanıyor.

Dr. Tian, “Odun çürüten mantarların aksine, mavi leke mantarları hücre duvarlarını enzimatik olarak parçalayamaz. Bunun yerine, hifleri bu özel geçiş çıkıntıları aracılığıyla fiziksel olarak duvarları deler,” dedi.



Mantarların Kökenine Dair Yeni Bilgiler Ortaya Çıkıyor

Dr. Yongdong Wang yaptığı açıklamada şöyle konuştu:

“Çin’de bulunan bu Jura Dönemi mavi leke mantarı, dünya genelindeki bu gruba ait en eski fosil kayıt olup, bilinen tarihi yaklaşık 80 milyon yıl geriye taşıyor. Bu keşif, mavi leke mantarlarının kökeni ve erken evrimi hakkında önemli fosil kanıtlar sağlamakta. Ayrıca Jura döneminde bu mantarlarla bitkiler ve böcekler arasındaki ekolojik ilişkilerin anlaşılmasına da katkıda bulunuyor.”

Günümüzde mavi leke mantarlarının sporlarını yaymada önemli rol oynayan kabuk böceği alt familyası olan Scolytinae’nin, hem moleküler hem de fosil verilere göre Erken Kretase döneminden önce ortaya çıkmadığı düşünülüyor. Bu nedenle, araştırmacılar Jura dönemine ait bu mantarın sporlarının, o dönemde yaygın olan başka türde odun kolonize eden böcekler aracılığıyla yayılmış olabileceğini değerlendiriyor.

Kaynak: Eurek Alert