Japonya’da keşfedilen fosilleşmiş kaya, 100 milyon yıl öncesine ait 40’tan fazla bilinmeyen kalamar türünü gün yüzüne çıkardı.



Bilim insanları Japonya’nın Hokkaido bölgesinde bulunan 100 milyon yıllık bir kaya fosilinde daha önce hiç tanımlanmamış 40’tan fazla kalamar türüne ait izler keşfetti. Erken Kretase dönemine tarihlenen keşif, antik okyanusların düşündüğümüzden çok daha zengin bir ekosisteme ev sahipliği yaptığını ortaya koydu.

Hokkaido Üniversitesi’nden araştırmacılar, yeni geliştirdikleri taşlama tomografisi tekniğiyle kayaların içindeki fosilleri üç boyutlu olarak görüntülemeyi başardı. Bu yöntem sayesinde, Geç Kretase dönemine ait kayaların içinde gizlenmiş bin adet kafadanbacaklılar gagası tespit edildi. Bu gagaların 263’ünün kalamar örneklerine ait olduğu ve aralarında daha önce hiç görülmemiş 40 farklı türün bulunduğu belirlendi.

Yumuşak vücutları nedeniyle kalamarların fosilleşmesi oldukça nadir görülen bir durum. Kafadanbacaklıların 500 milyon yıllık evrim tarihindeki en büyük gizemlerden biri olan kalamarların kökeni ve erken evrim süreci, bu keşifle birlikte aydınlanmaya başladı. Kalamarların sert kitin yapılı gagaları, fosilleşme potansiyeli yüksek olan tek vücut parçaları olarak türün evrimsel gelişimini incelemek için önemli ipuçları sunuyor.

Araştırmanın baş yazarı Dr. Shin Ikegami şu açıklamada bulundu:

“Hem sayıca hem de boyut olarak, bu antik kalamarlar denizlerde açık ara üstünlük sağlamıştı. Vücut büyüklükleri balıklarla aynı seviyedeydi ve hatta yanlarında bulduğumuz ammonitlerden bile daha büyüktü. Bu da bize kalamarların, antik okyanuslardaki en yaygın yüzücüler olarak başarıyla hayatta kaldıklarını gösteriyor.”

100 Milyon Yıllık Kayanın Sırları Açığa Çıkıyor



Araştırma ekibi bulunan fosillerin incelenmesi sonucunda modern kalamarların iki ana grubunun (kıyı bölgelerinde yaşayan Myopsida ve açık denizde bulunan Oegopsida) 100 milyon yıl önce de var olduğunu ortaya çıkardı. Bu keşfe kadar bilim dünyası, kalamarların ancak dinozorların sonunu getiren büyük kitlesel yok oluştan (yaklaşık 65 milyon yıl önce) sonra çeşitlenip çoğaldığını düşünüyordu.

Kullanılan yeni fosil keşif tekniği kayaların içindeki tüm fosilleri üç boyutlu olarak dijitalleştirmeyi mümkün kılıyor. Bu yöntemde kaya örnekleri ince tabakalar halinde aşındırılırken, her tabaka yüksek çözünürlüklü görüntülerle kaydediliyor. İşlem sırasında kaya örneği yok olsa da, elde edilen görüntüler dijital ortamda birleştirilerek fosillerin üç boyutlu rekonstrüksiyonları oluşturuluyor.

Bulunan kalamar gagaları oldukça küçük ve ince yapıda. Uzunlukları 1,23 ile 19,32 milimetre arasında değişirken, ortalama uzunluk 3,87 milimetre olarak ölçüldü. Bu ölçüler daha önce bilinen tek fosil kalamar gagasının boyutunun yaklaşık yüzde 6’sına tekabül ediyor. Gagaların minimum kalınlığının her zaman 10 mikrometreden az olduğu tespit edildi.

Kalamarlar Dinozorlardan Çok Daha Önce Okyanuslardaydı



Araştırmayı yöneten Doçent Dr. Yasuhiro Iba ise şu değerlendirmede buldu:

“Bu bulgular, geçmişteki deniz ekosistemleri hakkında bildiklerimizi tamamen değiştiriyor. Kalamarlar büyük olasılıkla modern okyanuslara hâkim olan hızlı ve zeki yüzücülerin öncüleriydi.”

Science dergisinde yayımlanan araştırma sonuçları Kretase dönemi kalamar biyokütlesinin, balık ve ammonit biyokütlelerini önemli ölçüde aştığını ve kalamar çeşitliliğinin bundan 100 milyon yıl önce büyük bir patlama yaşadığını ortaya koydu. Söz konusu keşif kalamarların sanıldığı gibi dinozorların yok oluşundan sonra değil, çok daha önce okyanuslarda hâkimiyet kurduğunu kanıtladı.

Kaynak: Science Alert