Mısır’ın Asvan bölgesinde keşfedilen 5.100 yıllık kaya oyması, firavunluk öncesi döneme ait siyasi ve sembolik yapılar hakkında yeni ipuçları sunuyor.



Mısır’da Asvan yakınlarında bulunan yeni bir kaya oyması, ülkenin ilk hanedanlık dönemi öncesine ait olabilir. Yaklaşık 5.100 yıl önce yapıldığı düşünülen bu kaya sanatı, yeni yapılan bir araştırmayla ortaya çıkarıldı. Çalışma, 10 Temmuz 2025 tarihinde Antiquity dergisinde yayımlandı.

Keşfedilen kaya oyması, sağ tarafa doğru beş figür tarafından çekilen süslü bir tekneyi tasvir ediyor. Teknenin arka kısmında ayakta duran bir kişi kürek tutuyor; bu kişinin yanında bulunan kapalı bir alan, muhtemelen bir kabin olarak yorumlanıyor. Kabinin içinde ise oturan bir figürün başı ve sağ omzu görülüyor.

Araştırmayı yürüten Belçika Musée du Malgré-Tout müzesi yöneticisi ve küratörü Dorian Vanhulle, oturan figürün kraliyet mensubu olabileceğini ancak koruma koşulları nedeniyle net bir yorum yapılamadığını belirtiyor. Bu figürün uzun çenesinin, Birinci Hanedan dönemindeki krallara ait sahte sakal simgesini andırdığı ifade ediliyor.

Mısır’da Keşfedilen Yeni Kaya Sanatı Geçmişe Işık Tutuyor

Vanhulle, oymayı tarihlendirmek için stilistik özelliklerini inceledi. Teknenin orak biçimindeki şekli ve onu çeken figürler, protodinastik ve erken hanedanlık dönemi kaya oymalarıyla benzerlik taşıyor.

Kabin şeklinin ise geç predinastik dönem teknelerini andırdığı belirtiliyor. Ayrıca teknenin ikinci kabininin üstündeki “boynuz” detayının, Birinci Hanedan döneminin başlangıcında yaygın bir özellik olduğu ifade ediliyor.



Araştırmacıya göre oturan figürün birinci Mısır hanedanını kuran Kral Narmer olmadığı, çünkü kralın ismini belirten “serekh” hiyeroglif sembolünün bulunmadığı belirtiliyor.

Vanhulle, bu durumun oymanın Narmer’in saltanatından hemen önce yapılmış olabileceğini düşündürdüğünü kaydediyor.

İspanya Jaén Üniversitesi’nden Mısır bilimci Alejandro Jiménez Serrano, “serekh” sembolünün olmamasının, figürün resmi kaya sanatında kraliyet sembolünün yaygın kullanımından önceki bir döneme ait olabileceğini vurguluyor.



Yorum Konusunda Zorluklar Mevcut

Hem Vanhulle hem de Jiménez Serrano, çalışmanın yorumlanmasında bazı sınırlılıklar olduğunu belirtiyor. Oturan figürün cinsiyetinin ve durumunun net olarak belirlenemeyeceği, başının üzerindeki dikey çizginin başlık mı yoksa farklı bir detay mı olduğu, uzun çenenin sahte sakal olup olmadığı gibi belirsizliklerin mevcut olduğu ifade ediliyor.

Jiménez Serrano, sınırlı sayıdaki protodinastik kaya oymasına ait bulgular nedeniyle bu keşfin, otoriteyi temsil eden oturan bir figür tasviri içermesi açısından özellikle önemli olduğunu belirtiyor.



Kaynak: Live Science