Avrupa’da bugüne kadar bulunan en eski kemik mızrak ucu keşfedildi. 80 bin yıl öncesine tarihlenen av silahı Neandertaller hakkında bilinenleri değiştiriyor.
Sibirya’daki Kuzey Kafkasya bölgesinde yapılan kazılarda, Avrupa’da şimdiye kadar keşfedilmiş en eski kemik uçlu mızrak ucu gün yüzüne çıkarıldı. Yaklaşık 60 ile 80 bin yıl öncesine ait olduğu belirlenen bu av aracı, Neandertallerin yalnızca taş aletler değil, karmaşık kemik işçiliği de yapabildiğini ortaya koyuyor.
Mezmaiskaya mağarasında 2003 yılında bulunan, ancak detaylı analizleri yakın zamanda tamamlanan kemik mızrak ucu, 9 santimetre uzunluğunda ve büyük olasılıkla bizon kemiğinden yapılmış. Uluslararası bir bilim ekibi tarafından gerçekleştirilen araştırma, Journal of Archaeological Science dergisinde yayımlandı.
Araştırmacılar, mikroskopi, spektroskopi ve bilgisayarlı tomografi gibi gelişmiş teknikler kullanarak mızrak ucunun özelliklerini inceledi. Analizler kemik parçasının taş aletlerle kesilerek, kazınarak ve muhtemelen öğütülerek kasıtlı olarak şekillendirildiğini ortaya koydu.
Mızrak ucunun tabanında bulunan katran benzeri doğal yapıştırıcı kalıntıları, silahın ahşap bir sapa monte edildiğini gösteriyor. Mikroskobik incelemeler, ucun şiddetli bir darbe sonucu çatladığını ve muhtemelen tek bir kullanımdan sonra kırıldığını ortaya çıkardı.
İşte Av Mızrağının Tarih Öncesi Yolculuğu
Keşif, Neandertallerin modern insanlardan bağımsız olarak gelişmiş av teknolojileri geliştirebildiklerini kanıtlıyor. Modern insanların Avrupa’ya gelişinden yaklaşık 46 bin yıl önce üretilen bu alet, Neandertallerin yenilikçi kapasitelerini gözler önüne seriyor.
Mezmaiskaya mağarasında daha önce üç Neandertale ait kalıntılar ile bizon, geyik ve dağ keçisi gibi av hayvanlarının kemikleri de bulunmuştu. Mağaranın aynı katmanında bulunan kamp ateşi kalıntıları ve taş aletler, buranın Neandertallerin av sonrası işleme ve alet yapım alanı olarak kullanıldığını düşündürüyor.
Dünya genelinde bu türden bilinen en eski alet, modern insanlar tarafından yaklaşık 90 bin yıl önce Fas’ta üretilen bir kemik bıçaktır. Neandertallerin de aynı dönemde kemik işleme teknolojisine sahip olduğunun ortaya çıkması, onların beceri ve yenilikçilik kapasitelerini yeniden değerlendirmeyi gerektiriyor.
Neandertallein Bilişsel Kapasiteleri Tekrar Sorgulanıyor
Bordeaux Üniversitesi’nden arkeolog
Malvina Baumann, buluşun önemine dikkat çekerken, mızrak ucunun av silahı olarak kullanılabilirliği konusunda bazı şüpheler dile getiriyor:
“Av perspektifinden bakıldığında Mezmaiskaya ucu, öldürücü bir silahın ucu olarak işlev görecek kadar ağır ve dayanıklı görünmüyor.”
Johannesburg Üniversitesi’nden arkeolog
Justin Bradfield ise şu değerlendirmede bulundu:
“Neandertaller geleneksel olarak bu kadar gelişmiş bir teknolojiye sahip olabilecek bilişsel kapasiteye sahip olmadıkları düşünülüyordu. Bu bulgu, türün anlaşılmasına yeni bir boyut katıyor.”
Keşif, Neandertallerin 300 bin yıl önce ahşap mızraklar yaptıkları bilgisine ek olarak, kemik uçlu silahları da beklenenden 50 bin yıl önce üretmeye başladıklarını gösteriyor. Modern insanların Kafkasya’ya yaklaşık 34 bin yıl önce ulaştığı düşünüldüğünde, bu buluş Neandertallerin bağımsız teknolojik gelişimini kanıtlıyor.
Kaynak:
IFL Science