Hadrianus Duvarı yakınlarında görev yapan Roma askerlerinin, parazitler ve kronik bağırsak enfeksiyonlarıyla mücadele ettiği ortaya çıktı.



İngiltere’nin kuzeyindeki Hadrian Duvarı yakınlarında bulunan Vindolanda kalesinde görev yapan Roma askerlerinin, barbarların yanı sıra kendi içlerindeki sinsi bir düşmanla da savaştıkları ortaya çıktı.

Roma İmparatorluğu’nun en önemli savunma hatlarından biri olan Hadrian Duvarı, MS 122 yılında inşa edilmiş ve Kuzey Denizi’nden İrlanda Denizi’ne kadar uzanan doğu-batı yönlü bir savunma hattıydı. Stratejik öneme sahip duvarın yakınında konumlanan Vindolanda Kalesi, MS 1. yüzyıldan 4. yüzyıla kadar aktif olarak kullanıldı.

Cambridge ve Oxford üniversitelerinden araştırmacıların ortaklaşa yürüttüğü arkeolojik çalışma, dönemin askeri gücünü zayıflatan asıl tehlikenin, düşündüğümüzden çok daha farklı olduğunu ortaya koydu. Araştırmacılar, kaledeki kanalizasyon sisteminden alınan, MS 3. yüzyıla tarihlenen 58 sediment örneğini inceleyerek, askerlerin kronik bağırsak enfeksiyonları ve parazitlerle mücadele ettiğini tespit etti.

McMaster Üniversitesinden arkeolog Dr. Marissa Ledger’ın aktardığına göre durum şöyleydi:

“Romalılar bağırsak kurtlarının farkında olmalarına rağmen doktorların bu parazitleri temizlemek veya ishalden muzdarip olanlara yardım etmek için yapabilecekleri çok az şey vardı. Bu da semptomların devam etmesine ve kötüleşmesine neden oluyordu.”

Roma’nın Gizli Düşmanları: Parazitler ve Enfeksiyonlar



Araştırma ekibi, kale yakınındaki bir dereye akan kanalizasyon sisteminde yaptıkları incelemelerde üç farklı parazit türü tespit etti. Bunlar arasında yuvarlak kurtlar (Ascaris), kırbaç kurtları (Trichuris) ve Giardia duodenalis adı verilen tek hücreli bir mikroorganizma bulunuyor. Bu son parazit türü Roma Britanyası’nda ilk kez tespit edildi.

Cambridge Üniversitesinden paleoparazitolog Dr. Piers Mitchell, “Tespit ettiğimiz üç parazit arasında en ciddi sağlık sorunlarına yol açma potansiyeline sahip olan Giardia’dır” açıklamasını yaptı. Kısa vadede ishal ve dehidratasyona neden olan enfeksiyon, uzun vadede huzursuz bağırsak sendromu, göz hasarı, artrit, alerjiler ve kas ağrıları gibi ciddi sağlık sorunlarına yol açabiliyor.

Vindolanda’nın oksijensiz çamur katmanlarında korunan organik materyaller arasında 5.000’den fazla deri ayakkabı, ahşap bir fallus ve mürekkeple yazılmış 1.700’den fazla ince ahşap tablet bulundu. Tabletler kaledeki günlük yaşama dair önemli bilgiler sunuyor.

Dönemin Yaygın Sorunu Kaç Kişiyi Etkilemişti?



Roma askerleri yasal olarak evlenemese de, arkeolojik bulgular kaledeki yaşamın sadece askerlerle sınırlı olmadığını gösteriyor. Bulunan çocuk ayakkabıları, erkeklerin, kadınların ve çocukların bir arada yaşadığının kanıtı niteliğinde. Dr. Mitchell, “İshal tüm yaş gruplarında dehidrasyona yol açabilir, ancak bundan ölme riski en yüksek olan grup küçük çocuklardır,” dedi.

Araştırmacılar Roma İmparatorluğu’nun çoğu bölgesinde mide-bağırsak sorunlarının oldukça yaygın olduğunu, ancak tam olarak kaç kişinin bu enfeksiyonlardan etkilendiğini belirleyemediklerini söyledi. Bununla birlikte geçmiş çalışmalara dayanarak Roma döneminde yaşayan insanların yüzde 10 ila 40’ının bağırsak kurtlarından etkilenmiş olabileceği tahmin ediliyor.

Kaynak: Scientific American