İtalya’da bulunan 27.000 yıllık bir iskeletin kalıntıları, kan donduran bir ayı saldırısının izlerini taşıyor.



Il Principe (Prens) lakabıyla bilinen, Üst Paleolitik döneme ait gösterişli bir mezarda bulunan ergen bir bireyin kalıntıları, kişinin 27.000 yıl önce büyük bir yırtıcı tarafından parçalanarak öldüğünü ortaya koyuyor.

Araştırmacılar, yüz ve göğüs bölgesindeki ağır yaraların en olası kaynağının bir ayı saldırısı olabileceğini, ölümün ise birkaç gün süren şiddetli bir acının ardından gerçekleşmiş olabileceğini belirtiyor.

Buluntu, 1942 yılında İtalya’nın kuzeyindeki Arene Candide Mağarası’nda ortaya çıkartıldı. Mezarın 27.900 ile 27.300 yıl öncesine tarihlendiği; bunun da onu Üst Paleolitik’in Gravettiyen (Gravettian) evresine denk geldiği ifade ediliyor.

Mezarın içinde bulunan iskeletin yanında yüzlerce delinmiş deniz kabuğu, oyma boynuz parçaları, mamut fildişinden sarkıtlar ve araştırmacıların “itibar göstergesi” olarak yorumladığı çakmaktaşı bir bıçak/kemik alet de yer aldı. Bu zengin mezar eşyaları nedeniyle mezar, dönemin en süslü gömülerinden biri olarak değerlendirildi.

Görkemli Mezardaki İskelet Kalıntıları Statü Yerine Travmayı İşaret Ediyor Olabilir

Mezarın ihtişamı, iskeletteki bireyin yüksek sosyal konuma sahip olduğu düşüncesini güçlendirmiş ve bu nedenle “Prens” lakabı benimsenmişti.

Ancak yeni çalışma, dikkat çekenin yalnızca mezar hediyeleri olmadığını, iskeletteki ağır travmaların da gömünün anlamını yeniden tartışmaya açtığını ortaya koyuyor.



Araştırmacılar, bireyde ezilmiş bir köprücük kemiği ve çene bölgesinde büyük bir boşluk bulunduğunu; bunlara ek olarak kafatası, dişler ve boyun bölgesinde çeşitli kırıklar ile baldır kemiği (fibula) üzerinde delici bir lezyon saptandığını aktarıyor.

En Mantıklı Açıklama Ayı Saldırısı

Çalışma ekibi, travma örüntüsünün ilk bakışta modern araç kazalarında görülen yaralanma tiplerini andırdığını, ancak tarih öncesi bağlamda bunun daha makul açıklamasının büyük bir hayvanın saldırısı olduğunu belirtiyor. Araştırmacıların ifadeleri şöyle:

“Bu bireyde gözlenen genel travma örüntüsü, modern motorlu taşıt kazalarında tipik olarak belgelendiği bilinen yaralanmalara benzemektedir; ancak burada incelenen tarih öncesi bağlamda daha makul biçimde büyük bir hayvan saldırısına, muhtemelen bir ayı tarafından yapılan parçalama saldırısına atfedilebilir.”

Ekip, olasılıkları değerlendirirken düşme senaryosunu da ele aldı. Buna göre eğer birey yüksekten düşseydi kollar ve bacaklarda belirgin kırıkların daha fazla görülmesi beklenirdi; ayrıca kişiler arası şiddetin, çene ve omuz bölgesinde bu ölçüde kemik kaybına yol açmasının daha düşük ihtimal olduğu ifade ediliyor.

Leopar ya da Mağara Aslanı da İhtimaller Dahilinde

Kuzey İtalya’da o dönemde yaşamış yaban hayatı dikkate alındığında, yaraların kahverengi ayı, mağara ayısı, leopar veya mağara aslanı gibi türlerden biriyle ilişkili olabileceği değerlendiriliyor.



Araştırmacılar kesin konuşamasa da, yaralanma düzeninin “kedigillerin saldırısından çok ayı saldırısıyla” daha uyumlu göründüğünü not ediyor.

Kemiklerde İyileşme İzleri Mecut

Araştırmanın dikkat çeken noktalarından biri, kemiklerde erken iyileşme belirtilerinin görülmesi. Bu bulgu, bireyin saldırıdan sonra 2 ila 3 gün daha yaşamış olabileceğine işaret ediyor.

Araştırmacılar, saldırgan hayvanın şah damarını ya da boyun ve köprücük altındaki büyük atardamarları kesmemiş olmasının; bu nedenle bireyin hızlı kan kaybıyla hemen ölmemiş olabileceğinin altını çiziyor.

Buna göre “Prens”in, organ yetmezliği, iç kanama ya da ağır beyin travması gibi nedenlerle günler içinde hayatını kaybetmiş olabileceği değerlendiriliyor.

Mezar Eşyaları “Soyluluk” Değil “Ritüel” Amaçlı Olabilir

Çalışma ekibi, bu sarsıcı olayın topluluk üzerinde yaratacağı etkiyi de tartışmaya açıyor. Araştırmacılara göre olağanüstü mezar eşyaları gerçekten bir “kraliyet” ya da “yüksek statü” göstergesi olmak zorunda değil. Bunun yerine, yaşanan travmanın topluluk açısından “ritüel olarak kontrol altına alınması ve anlamlandırılması” için seçilmiş bir uygulama olabilir.

Ekip, bu yorumu Gravettiyen dönemden bilinen diğer gösterişli gömülerle ilişkilendiriyor: Araştırmacılara göre, en zengin gömülerin bir kısmı olağan dışı yaralanmalar ya da belirgin deformasyonlar taşıyan bireylerle bağlantılı.

Journal of Anthropological Sciences dergisinde yayımlanan çalışmada bu fikir, şu ifadeyle özetleniyor:

“Bu örüntü, resmî gömünün ‘istisnai olaylar ve istisnai insanları’ ritüel olarak kontrol altına alma ve onaylama gerekliliğine göre yapıldığı hipotezine yol açmıştır.”

Kaynak: IFL Science