İtalya’da bir kayalıkta bulunan 1.000’den fazla gizemli izin peşine düşen arkeologlar, 80 milyon yıl öncesine uzanan sıradışı bir senaryoyla karşılaştı.



İtalya’nın Ancona kenti yakınlarında, Adriyatik Denizi’ne bakan dik bir kayalıkta 1.000’den fazla hilal biçimli iz bulundu.

Araştırmacılar, izlerin yaklaşık 80 milyon yıl öncesine denk gelen Geç Kretase dönemine uzandığını ve muhtemelen deniz kaplumbağalarının bıraktığı fosilleşmiş “yüzgeç izleri” olabileceğini öne sürüyor. Ancak bulguların yorumlanması konusunda bilim dünyasında görüş birliği yok.

Çalışma, Cretaceous Research dergisinde yayımlandı.

Söz konusu izler, 2019’da Cònero Bölge Parkı içinde, “La Vela” olarak anılan bir yamaçta serbest tırmanış yapan bir grup tarafından fark edildi.

Tırmanışçılar, yakın çevrede daha önce rapor edilen benzer izleri hatırlayınca fotoğrafları Marche bölgesindeki Multi-Risk Functional Center’da görev yapan jeolog Paolo Sandroni’ye iletti. Sandroni’nin aynı zamanda tırmanışla ilgilenmesi, ekibin kısa süre içinde alana dönerek ayrıntılı inceleme yapmasını sağladı.

İtalya’daki İzler Deprem, Sualtı Heyelanı ve Kaplumbağaların Ortak İşi Oalbilir

Paolo Sandroni ve çalışma arkadaşları, kayalıkta görülen “kürek” benzeri çöküntülerin, Geç Kretase’de yüzlerce metre derinlikteki deniz tabanında oluştuğunu düşünüyor.

Ekibe göre bir deprem, sualtı tortu çığını (heyelan) başlattı; bu sırada deniz tabanında hareketlenen deniz kaplumbağaları panik hâlinde kaçarken yüzgeç uçlarıyla zemini sıyırdı ve izler kısa süre sonra tortu akışıyla örtülerek korunmuş oldu.

Araştırmacılar, kireçtaşının yapısının o dönemde derin deniz ortamını işaret ettiğini; üstteki gevşek tortu katmanının ise sualtı heyelanı ile uyumlu olduğunu belirtiyor. Böylesine hızlı birörtülmenin, normalde deniz tabanındaki hareketler nedeniyle kısa sürede silinebilecek izlerin fosilleşmesini açıklayabileceği ifade ediliyor.
Neden Deniz Kaplumbağası?

İzlerin oluşumuna dair en tartışmalı kısım “hangi canlı” sorusu. Çalışma ekibi, mosazor ve plesiozor gibi büyük deniz sürüngenlerini olası adaylar arasından çıkardıklarını söylüyor. Gerekçe olarak da bu hayvanların genellikle tekil yaşaması ve çok sayıda iz bırakacak büyüklükte gruplar hâlinde hareket etmelerinin düşük ihtimal olması gösteriliyor.

Deniz kaplumbağaları ise bazı dönemlerde beslenme veya üreme amacıyla kalabalık gruplar oluşturabiliyor.



İzlerin hilal biçimli ve ikili düzen göstermesinin, kaplumbağaların yüzgeç uçlarının deniz tabanını hafifçe sıyırmasına uyabileceği öne sürülüyor. Buna karşın araştırmacılar, bu yorumun kesinlik taşımadığını açıkça vurguluyor.

Çalışmanın yazarlarından Nathan Church, deniz sürüngenlerine ait iz fosillerinin literatürde az sayıda raporlandığını ve bu alanda uzman kişi sayısının da sınırlı olduğunu belirterek, kaplumbağa yorumunun bir “hipotez” olduğunu ifade etti. Church, bu nedenle çalışmayı yayımlarken kesin hüküm vermediklerini ve asıl amaçlarının iz fosilleri uzmanlarını bölgeye çekerek daha kapsamlı bir incelemeyi teşvik etmek olduğunu söyledi.

Verileri Yetersiz Bulanlar da Var

Bulgulara itiraz edenler de var. New Mexico Museum of Natural History küratörü Spencer Lucas, bir kaplumbağanın tortu içinde ilerlemesinin izlerin kenarında yükselti bırakmasının bekleneceğini; oysa izlerin çoğunda bunun görülmediğini belirterek, temel verilerin değerlendirme yapmak için yeterli olmayabileceğini söyledi.

Londra’daki Natural History Museum’dan tarihöncesi deniz ekosistemleri araştırmacısı Richard Twitchett ise, makaledeki izlerin deniz sürüngenlerine ait iz fosillerine benzemediğini ve büyük olasılıkla jeolojik oluşumlar olabileceğini dile getirdi.

Araştırma, izlerin 80 milyon yıl önce derin deniz tabanında oluştuğu fikrini destekleyen jeolojik işaretler sunsa da, izleri hangi canlının bıraktığı konusunda kesin bir sonuca ulaşmıyor.

Çalışma ekibi, alanda yapılacak yeni incelemelerin ve iz fosilleri uzmanlarının değerlendirmelerinin tartışmayı netleştirebileceğini belirtiyor.

Kaynak: IFL Science