Yeni bir model, Samanyolu Galaksisi’nin merkezinden gelen gizemli gama ışını sinyallerinin kaynağında karanlık maddenin rol oynuyor olabileceğini öne sürüyor.



Samanyolu Galaksisi’nin merkezinden uzun süredir tespit edilen bazı gizemli gama ışını sinyalleri için yeni bir açıklama önerildi.

Birleşik Krallık’taki King’s College London araştırmacılarının geliştirdiği modele göre, “uyarılmış karanlık madde” adı verilen varsayımsal bir yapı, galaksinin kalbindeki en az iki ayrı kozmik bilmeceyi aynı anda açıklayabilir.

Araştırmacılar, bu modelin üçüncü bir gizemli etkiye de kısmen katkı sunabileceğini belirtiyor. Ancak çalışma, henüz karanlık maddenin doğrudan tespit edildiği anlamına gelmiyor; yalnızca gözlemlerle uyumlu yeni bir teorik çerçeve sunuyor.

Samanyolu’nun Merkezinde Karanlık Madde Etkisi Olabilir

Bilim insanlarının dikkatini çeken üç temel gözlem bulunuyor. Bunlardan ilki, 511 keV (kiloelektronvolt) enerji düzeyindeki özel bir ışınım çizgisi. İkincisi, yaklaşık 2 MeV (Megaelektronvolt) düzeyinde gözlenen gama ışını fazlalığı. Üçüncüsü ise Merkezî Moleküler Bölge olarak bilinen alandaki gazın alışılmadık derecede iyonize olması.

Yeni modele göre bu üç etkinin ortak kaynağı, Samanyolu merkezindeki yoğun karanlık madde birikimi olabilir.



Modele göre karanlık madde parçacıkları, galaksinin merkezinde daha yoğun ve daha hızlı hareket ediyor. Araştırmacılar, bu parçacıkların bilinmeyen ek bir kuvvet aracılığıyla birbirleriyle etkileşebileceğini öne sürüyor.

Bu çarpışmalar sonucunda parçacıklar daha yüksek enerjili bir “uyarılmış” duruma geçiyor. Ardından bu durum kararsız hale gelerek bozunuyor ve süreç içinde elektron ile onun karşıt parçacığı olan pozitron üretilebiliyor.

Pozitronlar daha sonra çevreleriyle etkileşime girerek gözlenen enerji sinyallerinin bir bölümünü ortaya çıkarabiliyor. Araştırmacılar, özellikle 511 keV çizgisi ile 2 MeV gama ışını fazlalığının bu mekanizma ile açıklanabileceğini savunuyor.

Birden Fazla Gizem Hedefleniyor

The Astrophysical Journal Letters dergisinde yayımlanan çalışmanın ortak yürütücülerinden Dr Shyam Balaji, galaktik merkezde düşük enerji rejiminde görülen ve birbirinden kopuk gibi duran farklı sinyaller bulunduğunu, önerdikleri modelin ise bunların en az ikisini aynı anda açıklayabildiğini belirtiyor.

Araştırmaya göre pozitron üretimi, yalnızca 511 keV sinyaline değil, daha yüksek enerjili gama ışını emisyonuna da katkı sunabiliyor. Aynı süreç, bölgedeki gazın neden olağandışı biçimde iyonize göründüğünü açıklamada da rol oynayabilir.

Kesin Bir Yanıt Olmasa da Güçlü Bir Aday

Araştırmacılar, karanlık maddenin hâlâ varsayımsal bir kavram olduğunun altını çiziyor. Bu nedenle yeni model, gizemin çözüldüğünü ilan etmiyor; mevcut gözlemler için dikkat çekici bir açıklama önerisi sunuyor.



Gelecekte devreye girecek yeni gözlemevlerinin, Samanyolu merkezindeki süreçleri daha ayrıntılı inceleyerek bu modelin doğru olup olmadığını test etmesi bekleniyor. Böylece söz konusu sinyallerin gerçekten karanlık maddeyle bağlantılı olup olmadığı daha net anlaşılabilir.

Kaynak: IFL Science