Yeni araştırma, eriyen buzulların Dünya’nın dönüşünü yavaşlattığını ve günlerin son 3,6 milyon yılda görülmeyen bir hızla uzamasına yol açtığını gösterdi.



Yeni bir araştırmaya göre Dünya’nın kendi ekseni etrafındaki dönüşü yavaşlıyor ve bunun sonucunda günler çok küçük bir farkla uzuyor. Bilim insanları, bu uzamanın son 3,6 milyon yıldaki en sıra dışı artış hızına ulaşmış olabileceğini belirtiyor.

Journal of Geophysical Research: Solid Earth dergisinde yayımlanan çalışmaya göre gün uzunluğundaki artışın başlıca nedeni, insan kaynaklı iklim değişikliği nedeniyle eriyen kutup buzulları ve buz tabakaları. Eriyen buzlar denizlere karıştıkça, gezegenin kütle dağılımı değişiyor ve bu da Dünya’nın dönüşünü yavaşlatıyor.

Araştırmacılar bu süreci, kollarını açtığında dönüşü yavaşlayan bir buz patencisine benzetiyor. Kutuplardaki buz kütlesi, gezegenin dönüş eksenine daha yakın konumda bulunuyor. Bu buzlar eriyip denizlere yayıldığında ise su, ekvatora doğru daha geniş bir alana dağılıyor.

Kütlenin dönüş ekseninden uzaklaşması, Dünya’nın dönüş hızını çok küçük ölçekte azaltıyor. Sonuç olarak bir günün süresi milisaniye düzeyinde uzuyor.

3,6 Milyon Yıldır Benzeri Görülmeyen Bir Değişim Yaşanıyor

Viyana Üniversitesi ile ETH Zürih araştırmacıları, Geç Pliyosen’den bu yana geçen yaklaşık 3,6 milyon yıllık dönemi inceleyerek bugünkü değişimin ne kadar sıradışı olduğunu anlamaya çalıştı.

Ekip, deniz seviyesi değişimlerini ve eski iklim kayıtlarını kullanarak gün uzunluğundaki iklim kaynaklı değişimleri yeniden hesapladı. Sonuçlara göre gün uzunluğu şu anda her yüzyılda yaklaşık 1,33 milisaniye artıyor.



Araştırmacılar, bu artış hızının son 3,6 milyon yılda görülen iklim bağlantılı değişimlerle karşılaştırıldığında olağanüstü düzeyde olduğunu belirtiyor.

Ay’ın Etkisini Bile Geride Bırakabilir

Bilim insanlarına göre Ay’ın çekim etkisi, uzun jeolojik zaman ölçeklerinde Dünya’nın dönüşünü zaten yavaşlatıyor. Ancak yeni çalışma, yüzyılın sonuna gelindiğinde iklim değişikliğinin gün uzunluğu üzerindeki etkisinin bazı ölçümlerde Ay’ın etkisinden daha baskın hale gelebileceğini ortaya koyuyor.

Bu fark insanlar tarafından günlük yaşamda hissedilmeyecek kadar küçük olsa da, hassas zaman ölçümüne dayanan bazı teknolojiler için önem taşıyor.

Milisaniyelik Fark Neden Önemli?

Araştırmacılar, gün uzunluğundaki çok küçük değişimlerin özellikle hassas uzay navigasyonu, uydu sistemleri ve zaman senkronizasyonuna dayanan teknolojiler açısından dikkate alınması gerektiğini vurguluyor. GPS gibi sistemler, Dünya’nın dönüş hızına dair son derece doğru verilere ihtiyaç duyuyor.

Bu nedenle milisaniye düzeyindeki değişimler bile uzun vadede teknik hesaplamalarda düzeltme gerektirebiliyor.



Araştırma, günlerin belirgin biçimde uzadığı ya da bunun günlük yaşamı doğrudan değiştireceği anlamına gelmiyor. Söz konusu artış çok küçük ölçekte gerçekleşiyor. Ancak bilim insanları, bu etkinin gezegen ölçeğinde insan faaliyetlerinin ne kadar geniş sonuçlar doğurabildiğini göstermesi açısından dikkat çekici olduğunu belirtiyor.

Kaynak: IFL Science