Antalya’daki Syedra Antik Kenti’nde bulunan 1.500 yıllık mozaik, üzerindeki bugünün “kıskananlar çatlasın” deyimini hatırlatan yazısıyla dikkat çekti.



Antalya’nın Alanya ilçesindeki Syedra Antik Kenti’nde yürütülen kazılarda, yaklaşık 1.500 yıllık bir mozaik gün yüzüne çıkartıldı. Milattan sonra 4 ila 6. yüzyıllar arasına tarihlenen yaklaşık 15 metrekarelik mozaikte, günümüzde kullanılan bazı deyimleri hatırlatan iki ayrı yazıt tespit edildi.

Geçmişi yaklaşık 3.000 yıl öncesine uzanan antik kentteki çalışmalar, Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın Geleceğe Miras Projesi kapsamında sürdürülüyor. Kazılara, Alaaddin Keykubat Üniversitesi Turizm Fakültesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Ertuğ Ergürer başkanlık ediyor.

Kazı Başkanı Doç. Dr. Ertuğ Ergürer, kentin en büyük konutlarından birinde devam eden çalışmalar sırasında önemli bir bulguya ulaştıklarını belirtti. Yapının merkez giriş bölümünde oldukça iyi korunmuş bir mozaiğin ortaya çıkarıldığını aktaran Ergürer, eserin geometrik ve çiçek motifleriyle bezendiğini, ilk değerlendirmelere göre milattan sonra 4 ila 6. yüzyıllar arasına tarihlendiğini ifade etti.

Mozaiği dikkat çekici kılan başlıca unsurun ise üzerindeki iki ayrı yazıt olduğu kaydedildi. Orta bölümde yer alan ilk ifadenin, yapıyı kullanan kişiye iyi dilek ve uğur temennisinde bulunan bir anlama sahip olduğu belirtildi.

Antik Konutun Girişindeki Yazıt, Günümüz Deyimlerini Hatırlatan Bir Mesaj Taşıyor

Asıl dikkat çeken unsurun ise odanın giriş kapısına yakın bölümde, yuvarlak bir bordür içine işlenen ikinci yazıt olduğu bildirildi. Ergürer, bu ifadenin mecazi bir anlam taşıdığını, kullanılan kelimelerin kıskançlık ve buna bağlı yıkıcı bir tepkiyi çağrıştırdığını söyledi. Bu yönüyle yazıtın, günümüzde halk arasında kullanılan “kıskanan çatlasın” deyişine oldukça yakın bir anlam dünyası sunduğu değerlendiriliyor.



Yaklaşık 1.500 yıl önce bir konutun girişine böylesi iddialı ve gündelik dile yakın bir ifadenin işlenmiş olmasının kazı ekibi açısından da şaşırtıcı bir bulgu olduğu vurgulandı.

Yapı Yüzyıllar Boyunca Kullanıldı

Kazı ekibi, mozaiğin bulunduğu yapının Syedra’nın önemli konutlarından biri olduğunu düşünüyor. Üç katlı olduğu anlaşılan yapının kuzey bölümünde, ikinci ve üçüncü katlara ait girişlerin tespit edildiği aktarıldı.

Çok sayıda odadan ve ortada merkezi bir avludan oluşan yapının milattan sonra 2. yüzyıldan 7. yüzyıla kadar kullanım gördüğü belirtildi. Bu uzun zaman diliminde ev sahiplerinin değiştiği, yeni mekânların eklendiği, bazı katların yükseltildiği ve kimi bölümlerin kapatıldığı ifade edildi.

Araştırmacılara göre mozaikli alanın giriş kısmı ve üst bölümünün daha sonraki dönemlerde kapatılması, eserin bugüne kadar büyük ölçüde sağlam kalmasında belirleyici oldu.

Koruma ve Onarım Çalışmaları Sürüyor

Yapıda yürütülen onarım çalışmalarıyla birlikte mozaiğin koruma altına alındığı, temizlik ve sağlamlaştırma işlemlerinin ise devam ettiği bildirildi.

Kazı ekibinde yer alan konservatör-restoratör Selma Yağcı, mozaiğin ortaya çıkarılmasının ardından onarım sürecinin başlatıldığını belirtti. Yağcı, eserin genel durumunun iyi olduğunu, ancak bazı noktalarda acil yerel müdahale gerektiğini söyledi.



Bu kapsamda bordür uygulaması yapıldığı, dağılan bölümlerin tespit edilerek toparlandığı, parçaların yerlerine yerleştirilmesinin ardından derz dolgularının tamamlandığı ve son aşamada yüzey koruyucu uygulandığı aktarıldı.

Syedra Antik Kenti’nde ortaya çıkarılan bu mozaik, yalnızca sanatsal özellikleriyle değil, taşıdığı yazıtlarla da dikkat çekiyor. Bulgu, antik dönemde gündelik yaşamın dili, toplumsal gösteriş anlayışı ve özel mekânların sembolik mesajları hakkında yeni değerlendirmelerin önünü açabilecek nitelikte görülüyor.

Kaynak: AA