Polonya’da ortaya çıkarılan 700 yıllık kayıp kent Stolzenberg’de surlar, hendekler ve yüzlerce buluntu keşfedildi. Kentin kökeni ve neden terk edildiği ise hâlâ bilinmiyor.



Polonya’nın kuzeybatısındaki ormanlık alanda, yüzyıllardır kayıp olan ortaçağ kenti Stolzenberg’ün izleri ortaya çıkarıldı.

Araştırmacılar, yerleşimin yaklaşık 700 yıl önce kurulduğunu belirtiyor. Ancak kentin kim tarafından kurulduğu ve neden terk edildiği soruları hâlâ netlik kazanmış değil.

Keşif, Relicta Vakfı araştırmacılarının uzun süredir yürüttüğü incelemeler sonucunda gerçekleşti. Ekip, kayıp kente dair ilk güçlü ipuçlarını hem tarihî belgelerde hem de bölgede daha önce bulunan yüzlerce metal eserde yakaladı.

Polonya’daki Kayıp Kente Dair İlk İşaretler Eski Metinlerde Ortaya Çıktı

Araştırmacılar, Stolzenberg adına ilk olarak 1909 tarihli bir Alman metninde rastladı. Söz konusu kayıtta, bugün Sławoborze yakınlarında yer alan terk edilmiş bir yerleşimden söz ediliyordu.

Bunun yanı sıra ekip, 2020 ve 2021 yıllarında aynı bölgede 400’den fazla metal eser tespit etti. Kemer parçaları, ortaçağ sikkeleri ve Pomeranya Dükü II. Barnim dönemine ait 13. yüzyıl Roma’sından kalma sikkeler gibi buluntular, araştırmacıları daha kapsamlı bir incelemeye yöneltti.

Ekip, bölgedeki ormanlık arazide dronlara takılı LiDAR sistemleri ve derin jeolojik sondajlar kullandı. Araştırmalar sırasında at nalı biçimli bir hendek, sur kalıntıları ve ikinci bir savunma hattı olduğu düşünülen başka bir hendek daha tespit edildi.



Arkeolog Piotr Wroniecki, yaklaşık 6 hektarlık, sur ve hendekle çevrili alanda 1.500’den fazla arazi anomalisi kaydedildiğini belirtiyor. Bu izlerin yer altında saklı binalar ve başka yapılarla ilişkili olabileceği değerlendiriliyor.

Araştırmacılara göre arazideki düzen, Alman hukukuna göre kurulan Orta Çağ kentlerine özgü planlamayla uyumlu görünüyor. Merkezde olası bir pazar alanı ve kent kapısına uzanan ana cadde izleri seçilebiliyor.

Kent Kısa Ömürlü Olmuş Olabilir

Radyokarbon tarihleme sonuçları, yerleşimin 13. yüzyılın sonları ile 14. yüzyılın başlarına uzandığını gösteriyor. Ancak Stolzenberg’in uzun süre varlığını sürdürmediği düşünülüyor. Tarihî kayıtlarda 19. yüzyıla gelindiğinde yerleşimin artık “ölü” bir kent olarak anıldığı belirtiliyor.

Araştırmacılar, kentin bir sınır yerleşimi olarak kurulmuş olabileceğini düşünüyor. Olası kurucular arasında Brandenburg markgrafları öne çıkıyor. Ancak başka yorumlara göre yerleşim, Kamień piskoposları tarafından da kurulmuş olabilir.

Terk Ediliş Nedeni Bilinmiyor

Arkeolog Marcin Krzepkowski, kentin nüfusu ve neden terk edildiği konusunda henüz kesin bir şey söylenemediğini belirtiyor. Araştırmacılara göre çöküşün ardında tek bir neden değil, birden fazla etken bulunmuş olabilir.

Olası senaryolar arasında sel riski, ticaret yollarının değişmesi, ekonomik gerileme, zanaat üretiminin çökmesi ya da savaş ve istilalar gibi askerî gelişmeler yer alıyor.



Yeni Hedef: Kilise ve Mezarlığın Yerini Bulmak

Araştırma ekibi, bölgeyi invaziv olmayan yöntemlerle incelemeyi sürdürmeyi planlıyor. Amaç, kentin tam yerleşim planını ortaya koymak ve terk ediliş nedenine dair daha somut kanıtlar bulmak.

1291 tarihli belgelerde bölgede bir kilise ve mezarlıktan söz edilmesi, araştırmacılar için önemli bir sonraki adım oluşturuyor. Ekip, bu alanların bulunmasının Stolzenberg’in kısa ömürlü tarihine yeni ışık tutabileceğini düşünüyor.

Kaynak: Popular Mechanics