Mısır’da bulunan 18 milyon yıllık yeni fosil, maymunların kökeninin yalnızca Doğu Afrika değil, daha kuzeyde şekillenmiş olabileceğini tartışmaya açıyor.



Mısır’ın kuzeyinde bulunan 17 ila 18 milyon yıllık yeni bir fosil, yaşayan tüm maymunların atalarına giden evrim çizgisinin sanıldığından daha kuzeyde şekillenmiş olabileceğini düşündürüyor. Araştırmacılar, yeni türe Masripithecus moghraensis adını verdi.

26 Mart’ta Science dergisinde yayımlanan çalışmaya göre buluntu, modern maymunların kökeninin yalnızca Doğu Afrika ile sınırlı olmadığına işaret edebilir. Ancak araştırmacılar, bu yorumun yeni fosillerle daha da test edilmesi gerektiğini vurguluyor.

Kalıntılar, Mısır’ın kuzeyindeki Wadi Moghra bölgesinde 2023 ve 2024 yıllarında yürütülen saha çalışmalarında ortaya çıkarıldı. Buluntular oldukça sınırlı: birkaç alt çene parçası ve aşınmış dişlerden oluşuyor. Buna rağmen ekip, bu kalıntıların bilinen hiçbir maymun türüne ait olmadığını belirledi.

Yeni türün cins adı olan Masripithecus, Arapçada Mısır anlamına gelen “Masr” ile Yunanca “maymun” anlamındaki “pithecus” sözcüklerinin birleşiminden geliyor. Tür adı olan moghraensis ise fosilin bulunduğu Wadi Moghra’ya gönderme yapıyor.



Mısır Bulgusu, Maymunların Kökenine Dair Ezberi Zorluyor

Bilim insanları uzun süredir yaşayan maymunların erken atalarının büyük ölçüde Doğu Afrika kökenli olduğunu düşünüyordu. Çünkü bu evrim çizgisine yakın kabul edilen en önemli erken fosillerin çoğu bu bölgeden geliyordu.

Yeni analiz ise Masripithecus moghraensis’i, büyük insansı maymunlarla gibon-siyamang grubunun ayrımından hemen önceki evrimsel hatta yakın bir konuma yerleştiriyor. Bu da söz konusu türün, yaşayan maymunların son ortak atasına oldukça yakın olabileceği anlamına geliyor.

Araştırmanın ortak yazarlarından Erik Seiffert, bu sonucun yaşayan maymunların ortak atasının büyük olasılıkla Afro-Arabistan kara kütlesinin kuzey kesimlerinde yaşamış olabileceğine işaret ettiğini belirtiyor.

Herkes Aynı Fikirde Değil

Bulgular dikkat çekici olsa da, yorum konusunda tam bir uzlaşı yok. Çalışmaya katılmayan bazı uzmanlar, bu kadar sınırlı fosil materyaliyle köken tartışmalarını kökten değiştirmek için henüz erken olduğunu düşünüyor.

Yine de araştırma ekibi, çene ve diş yapısının memeli paleontolojisinde beslenme biçimi ve evrimsel akrabalık ilişkilerini anlamada en değerli veriler arasında yer aldığını vurguluyor.



Kuzey Afrika Yeniden Önem Kazanabilir

Araştırmacılara göre bu keşif, Kuzey Afrika ile Arabistan çevresinin erken maymun evriminde sanılandan daha önemli bir rol oynamış olabileceğini gösteriyor. Ayrıca Mısır ve çevresinde henüz bulunmamış başka erken maymun fosillerinin de keşfedilebileceğine işaret ediyor.

Çalışmanın yazarları, bölgede yapılacak yeni kazıların yaşayan maymunların ve dolaylı olarak insan soyunun uzak evrim geçmişini daha net biçimde anlamaya yardımcı olabileceğini belirtiyor.

Kaynak: Live Science