Yeni araştırma, yaklaşık 300 milyon yıl önce yaşayan dev yusufçuk benzeri böceklerin büyüklüğünü yalnızca yüksek oksijenle açıklamıyor.



Yaklaşık 300 milyon yıl önce yaşayan dev yusufçuk benzeri böceklerin sıradışı boyutlara ulaşmasını açıklamak için uzun süredir atmosferdeki yüksek oksijen oranı öne çıkarılıyordu. Ancak yeni bir araştırma, bu yaygın görüşün tek başına yeterli olmayabileceğini ortaya koydu.

Pretoria Üniversitesi öncülüğünde yürütülen ve Nature dergisinde yayımlanan çalışmaya göre, bu dev böceklerin uçuş kaslarına oksijen taşıyan ince hava kanallarının yapısı, büyüklüklerini sınırlayan temel etken olmayabilir.

Bulgular, böcek devleşmesinin nedenlerini açıklamak için farklı olasılıkların da değerlendirilmesi gerektiğine işaret ediyor.

Dev Böceklerin Ardında Olduğu Gösterilen Yüksek Oksijen Teorisi Yeniden Tartışılıyor

1990’lı yıllardan bu yana birçok araştırmacı, yaklaşık 300 milyon yıl önce atmosferdeki oksijen oranının günümüzden daha yüksek olmasının dev böceklerin ortaya çıkışını kolaylaştırdığını savunuyordu. Bu görüşe göre böcekler, oksijeni vücutlarına memeliler gibi dolaşım sistemiyle değil, trake adı verilen hava kanalları üzerinden taşıdığı için, çok büyük bedenlerin ancak daha oksijenli bir atmosferde mümkün olabileceği düşünülüyordu.



Yeni çalışmada ise ekip, böceklerin uçuş kaslarındaki çok ince trake uçlarını yüksek güçlü elektron mikroskobu ile inceledi. Araştırmacılar, bu yapıların kas dokusunda kapladığı alanın çoğu türde yüzde 1’den bile az olduğunu belirledi.

Bu bulgu, böceklerin uçuş kaslarında oksijen taşımak için gerekirse daha fazla trake gelişimine yer bulunabileceğini gösteriyor. Başka bir deyişle, en azından uçuş kası düzeyinde oksijen taşınımı, böcek boyutunu düşündüğümüz kadar sıkı biçimde sınırlandırmıyor olabilir.

Bulgular, Dev Böceklerin Boyutunu Açıklamak İçin Yeni İhtimaller Sunuyor

Çalışmanın başyazarı paleontolog Edward Snelling, eğer atmosferdeki oksijen gerçekten böceklerin azami boyutunu belirleyen temel unsur olsaydı, daha büyük türlerde bu mikroskobik yapılarda çok daha belirgin bir telafi mekanizması görülmesi gerektiğini belirtti.

Araştırmanın yazarlarından Adelaide Üniversitesi’nden Roger Seymour da kuş ve memelilerin kalp kaslarındaki kılcal damarların, böcek uçuş kaslarındaki trake uçlarına göre çok daha fazla yer kapladığını vurguladı. Bu durum, böceklerde de gerekli olduğunda oksijen taşıma altyapısının artırılabileceğine işaret ediyor.

Bununla birlikte araştırmacılar, yüksek oksijen hipotezinin tamamen çürütüldüğünü söylemiyor. Çünkü oksijen akışının trake sisteminin başka bölümlerinde ya da vücudun farklı bölgelerinde yine de sınırlayıcı rol oynayıp oynamadığı henüz net değil.



Devleşmenin Nedeni Başka Etkenler Olabilir

Bilim insanlarına göre, oksijen dev böceklerin büyüklüğünü belirleyen temel unsur değilse, o zaman bu devleşmeyi açıklayacak başka etkenlere yönelmek gerekiyor. Bunlar arasında omurgalı avcı baskısı ya da dış iskeletin taşıma kapasitesine ilişkin biyomekanik sınırlar yer alıyor.

Yeni bulgular, tarihöncesi böceklerin neden bu kadar büyük olduğuna dair tartışmayı kapatmıyor. Ancak uzun süredir kabul gören açıklamalardan birini ciddi biçimde sorgulayarak, araştırmacıları farklı yanıtlar aramaya yöneltiyor.

Kaynak: Sci News