Bosna Hersek’te bulunan antik metal hazinesi, altında yakılmış adaklar saklayan L biçimli gizemli bir törensel yapının ortaya çıkarılmasını sağladı.



Bosna Hersek’te metal dedektörü kullanan araştırmacıların bulduğu antik metal eşyalar, bölgede daha derin bir arkeolojik araştırmanın kapısını açtı.

Kazılar sonucunda, yaklaşık MÖ 11. yüzyıla tarihlenen ve törensel amaçlarla kullanılmış olabileceği düşünülen sıra dışı bir yapı gün yüzüne çıkarıldı.

Detayları Archaeologia Austriaca dergisinde yayımlan keşif, Travnik yakınlarındaki Begića Glavica tepesinde yapıldı.

İlk olarak metal dedektörleriyle, MÖ 6. yüzyıla tarihlenen düğmeler, kemer parçaları ve çeşitli metal nesnelerden oluşan bir gömü bulundu. Bunun ardından bölgeye gelen arkeologlar, yüzeyin altında çok daha eski bir yapıyla karşılaştı.

Bosna Hersek’teki Kazı Alanında L Biçimli Duvar Dikkat Çekti

Kazılarda yaklaşık 63 metre uzunluğunda, L biçimli taş bir duvar tespit edildi. Beyazımsı kireçtaşından yapılan bu yapının savunma amacıyla inşa edilmediği düşünülüyor.

Araştırmacılara göre duvarın yüksekliği hiçbir zaman yaklaşık 3 metreyi aşmadı ve bulunduğu konum da klasik bir sur işlevine işaret etmiyor.



Bilim insanları, yapının daha çok tepe üzerindeki düzlüğü ikiye ayırmak için tasarlanmış olabileceğini belirtiyor. Bu yönüyle yapı, bölgedeki bilinen diğer Geç Tunç Çağı ve Erken Demir Çağı yerleşimlerinden ayrılıyor.

Duvarın Altında Yakılmış Adaklar Bulundu

Keşfin en dikkat çekici bölümü, duvarın merkez kısmında ortaya çıkarıldı. Burada kömürleşmiş kalıntılar, metal parçaları ve seramik kaplarla dolu yanmış bir alan bulundu. Bazı kapların, ateş yakıldığı sıradaki konumlarını koruyarak toprağa gömülü kaldığı anlaşıldı.

Araştırmacılar, bu yanık alanın törensel adaklarla ilişkili olabileceğini düşünüyor. Hatta bazı ahşap kalasların yürüyüş yolu gibi kullanılmış olabileceği değerlendiriliyor. Bulunan kaplardan biri yaklaşık 1 metre yüksekliğindeydi.

Bilim insanlarına göre taş duvar, bu yanmış kalıntıların üzerine daha sonra özellikle inşa edilerek alanı kapatmış olabilir. Bu durum, yapının yalnızca mimari değil, aynı zamanda sembolik bir işlev taşıdığına işaret ediyor.

Kullanım Tarihi MÖ 11. Yüzyıla Kadar Gidiyor

Bölgeden alınan örnekler üzerinde yapılan radyokarbon analizleri, faaliyetlerin MÖ 13. ile 9. yüzyıllar arasında gerçekleşmiş olabileceğini gösterdi.

Ancak araştırmacılar, hayvan kemiklerinden elde edilen tarihlere daha fazla güveniyor. Buna göre alanın esas kullanım dönemi MÖ 11. ile 9. yüzyıllar arasına denk geliyor.

Ekip, duvarın tek seferde değil, zaman içinde aşamalı olarak uzatıldığını da belirledi. Bu da alanın uzun süre önemini koruduğunu düşündürüyor.

Yüzyıllar Boyunca Hatırlanan Bir Yer Olabilir

Araştırmacılar, bölgenin ilk kullanımından yüzyıllar sonra bile ziyaret edilmeye devam ettiğini düşünüyor. Çünkü burada bulunan metal eşyalar, daha geç dönemlerde de törenler, şölenler ya da adak bırakma uygulamalarının sürdüğünü gösteriyor.

Buluntular arasında yüzlerce küçük düğme, çeşitli kemer tokaları, kemer süsleri ve ince metal levhalar yer alıyor. Seramik buluntuların ise yalnızca ana yanık çekirdekte yoğunlaştığı görüldü.



Ekip, bazı metal ve seramik parçalarının Orta Bosna platosunun dışındaki kültürel bağlantılara da işaret ettiğini belirtiyor. Bu da Begića Glavica’nın yalnızca yerel değil, daha geniş bir çevre için de anlam taşıyan bir buluşma alanı olabileceğini düşündürüyor.

Gizem Çözülmüş Değil

Araştırmacılara göre Begića Glavica, bölgesel çerçevede benzersiz bir alanı temsil ediyor ve büyük olasılıkla törenler ile toplu buluşmalar için kullanılıyordu. Ancak duvarın tam işlevi ve burada gerçekleştirilen ritüellerin niteliği henüz kesin olarak açıklanabilmiş değil.

Kazıların ilerleyen dönemde sürmesi ve alanda başka ritüel davranışlara dair izlerin aranması planlanıyor.

Kaynak: Popular Mechanics