Türkiye Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanlık Derneği (EKMUD), hantavirüs salgınıyla ilgili açıklama yayınladı. Yolcu gemisi MV Hondius’ta görülen ve üç kişinin hayatını kaybettiği salgında Andes suşunun tespit edildiğini açıklayan uzmanlar, hastalığın ilk etapta grip ile karışabileceğine dikkat çekerek özellikle kemirgen teması ve kapalı alan temizliği konusunda uyarıda bulundu.
Türkiye Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanlık Derneği (EKMUD), son günlerde dünya gündemine oturan hantavirüs salgınıyla ilgili basın açıklaması yayımladı.
Açıklamada, Nisan 2026’dan bu yana Hollanda bayraklı yolcu gemisi MV Hondius’ta hantavirüs salgını tespit edildiği belirtilirken, şu ana kadar en az beş doğrulanmış vaka, üç şüpheli vaka ve üç ölüm bildirildiği aktarıldı.
EKMUD, “İnsanlarda ciddi hastalığa yol açabilen Hantavirüs enfeksiyonu son günlerde tüm dünyanın ilgisini çekmektedir” ifadelerini kullanırken, geminin halen Yeşil Burun Adaları’nın başkenti Praia açıklarında demirli beklediğini bildirdi. Açıklamada ayrıca İsviçre’nin Zürih kentinde de aynı gemiden bir yolcunun tedavi gördüğünün doğrulandığı ve toplam vaka sayısının sekize ulaştığı kaydedildi.
"İlk aşamada grip ya da soğuk algınlığıyla karışabilir"
Dernek açıklamasında hantavirüs belirtilerinin çoğu zaman sıradan bir enfeksiyon gibi başladığına dikkat çekildi.
“Belirtiler ateş ve gastrointestinal semptomlarla başlamakta, ardından hızla pnömoni, akut solunum sıkıntısı sendromu ve şok tablosuna ilerleyebilmektedir. İlk aşamada grip ya da soğuk algınlığıyla karışabilir” denilen açıklamada, virüsün kuluçka süresinin bir ile sekiz hafta arasında değişebildiği belirtildi.
EKMUD, hantavirüslerin insanlara genellikle enfekte kemirgenlerin dışkısı, idrarı veya tükürüğüyle temas sonucu bulaştığını vurguladı.
Gemideki salgının nedeni Andes suşu
Açıklamaya göre 6 Mayıs’ta gemideki hantavirüs türünün Andes suşu olduğu kesin olarak bildirildi. EKMUD, bu türün diğer hantavirüslerden farklı olarak insandan insana bulaşabilme özelliği taşıdığına dikkat çekti.
“Bu suş normalde Güney Amerika’da görülmektedir ve tüm hantavirüs türleri arasında insandan insana bulaşma yeteneği bilinen tek tür olma özelliğini taşımaktadır” ifadelerine yer verilen açıklamada, bu durumun son derece nadir olduğu ve genellikle çok yakın, uzun süreli temas gerektirdiği belirtildi.
Dünya Sağlık Örgütü yetkililerinin de hantavirüsün insanlar arasında ancak uzun süreli ve çok yakın temas sonucunda yayılabildiğinin altını çizdiği aktarıldı.
Risk altında olan gruplar sıralandı
EKMUD, riskin özellikle kemirgenlerle veya kemirgen çıkartılarıyla temas ihtimali bulunan kişilerde arttığını belirtti. Çiftçiler, orman işçileri, askerler, kampçılar, avcılar, kırsal bölgede yaşayanlar ile depo, ambar ve ahır temizliği yapan kişilerin daha yüksek risk altında olduğu ifade edildi.
Açıklamada özellikle uzun süre kullanılmamış kapalı alanların temizliği sırasında dikkatli olunması gerektiği vurgulandı.
“Kapalı ve uzun süre kullanılmamış alanların kuru süpürülmesi, kemirgen dışkı ve idrarının aerosolize olmasına neden olabileceği için özellikle risklidir” uyarısında bulunan EKMUD, kemirgen dışkısının süpürge yerine ıslak bez veya dezenfektanla temizlenmesini önerdi.
"Türkiye hantavirüse yabancı değil"
Dernek, hantavirüsün Türkiye için yeni bir tehdit olmadığını da vurguladı. Açıklamada, “Ülkemizde hantavirüs yeni değil; 1997’den bu yana özellikle Karadeniz Bölgesi’nde aralıklar ile vakalar bildirilmiştir” denildi.
Türkiye’de insanlarda klinik ve serolojik olarak doğrulanan ilk hantavirüs salgınının ise 2009 yılı Şubat ayında Zonguldak-Bartın Bölgesi’nde saptandığı hatırlatıldı. Takip eden yıllarda Düzce, Giresun, İstanbul, Çanakkale ve Erzurum gibi farklı illerde de vakaların rapor edildiği aktarıldı.
EKMUD, gemide tespit edilen Andes suşunun ise Türkiye’de görülen türlerden farklı olduğunu belirterek, bu türün akciğerleri etkilediğini ve çok daha ağır seyrettiğini ifade etti.
"Erken tanı ve destek tedavisi kritik"
Açıklamada hantavirüs enfeksiyonlarının tedavisinde temel yaklaşımın destek tedavisi olduğu belirtildi. Ağır vakalarda oksijen desteği, yoğun bakım, mekanik ventilasyon ve diyaliz gibi ileri tedavi yöntemlerinin gerekebileceği kaydedildi.
EKMUD, hantavirüslere karşı yaygın kabul görmüş standart bir aşının henüz bulunmadığını vurgulayarak, “Bu nedenle güncel yaklaşımda erken tanı ve uygun destek tedavisi en kritik basamaklar olmaya devam etmektedir” değerlendirmesinde bulundu.
Açıklamanın sonunda ise salgının enfeksiyon sürveyansı ve uluslararası sağlık iş birliğinin önemini bir kez daha ortaya koyduğu ifade edildi.
“Bu salgın bize her şeyden önce enfeksiyon sürveyansının ve uluslararası sağlık iş birliğinin ne denli kritik olduğunu göstermektedir” diyen EKMUD, “Türkiye EKMUD olarak bu tür gelişmeleri yakından izlemeye ve sizi bilgilendirmeye devam ediyoruz” mesajını paylaştı.
medimagazin