Yeni bir araştırmaya göre kız bebeklere, erkek bebeklere kıyasla K vitamini ve hepatit B aşısı daha az uygulanıyor. Araştırmacılar, bunun ebeveynlerin kız bebekler için bu uygulamaları daha sık reddetmesinden kaynaklandığını belirtiyor.
Doğumdan kısa süre sonra uygulanan K vitamini iğnesi, bebekleri nadir ancak ölümcül olabilen K vitamini eksikliği kanamasına (VKDB) karşı koruyor. Yeterli K vitamini düzeyine sahip olmayan yenidoğanlarda kanın pıhtılaşması zorlaşıyor ve bu durum bağırsaklarda ya da beyinde ciddi iç kanamalara yol açabiliyor. Ağır vakalarda kalıcı organ hasarı veya ölüm görülebiliyor.
JAMA Network Open’da yayımlanan yeni bir çalışma ise bu koruyucu uygulamalara yönelik ebeveyn tutumlarında dikkat çekici bir cinsiyet farkı olduğunu ortaya koydu. Araştırmaya göre kız bebeklerin K vitamini uygulamasını almama olasılığı, erkek bebeklere kıyasla iki kat daha yüksek bulundu.
93 binden fazla yenidoğanın verileri incelendi
Araştırma kapsamında Ocak 2018 ile Aralık 2025 tarihleri arasında doğan 93 bin 163 yenidoğanın sağlık kayıtları geriye dönük olarak incelendi. Çalışmaya yalnızca gebeliğin 35’inci haftasından sonra doğan ve rutin yenidoğan bakımına uygun bebekler dahil edildi.
Elde edilen verilere göre her 1.000 doğumda yaklaşık 8 bebek K vitamini uygulamasını almazken, yaklaşık 101 bebek de hepatit B aşısı olmadan taburcu edildi. Araştırmacılar ayrıca koruyucu uygulamaların reddedilme oranlarının yıllar içinde arttığını tespit etti.
Kız bebeklerin K vitamini uygulamasını almama olasılığının erkek bebeklere göre iki kat daha yüksek olduğu; K vitamini almayan bebeklerin ise yaklaşık üçte ikisini kız bebeklerin oluşturduğu belirlendi. Benzer eğilim hepatit B aşısında da gözlendi ancak cinsiyetler arasındaki fark daha sınırlı kaldı.
Sünnet uygulaması erkek bebeklerde koruyucu etki yaratıyor olabilir
Araştırmacılar, ortaya çıkan cinsiyet farkının olası nedenlerinden birinin sünnet uygulamaları olabileceğini belirtiyor. K vitamini, kanın pıhtılaşması için gerekli olduğundan birçok hastane, K vitamini uygulanmamış erkek bebeklerde sünnet işlemini gerçekleştirmiyor.
Bu nedenle sünnet yaptırmayı planlayan aileler K vitamini uygulamasını kabul etmeye daha yatkın olabiliyor. Kız bebeklerde böyle bir durum söz konusu olmadığından, aşı ve koruyucu uygulamalara yönelik tereddütlerin daha yüksek reddetme oranlarına yol açabileceği değerlendiriliyor.
Hepatit B aşısını reddedenler K vitaminini de daha sık reddediyor
Çalışma, ebeveynlerin bir koruyucu uygulamayı reddetmesi durumunda diğerini de reddetme eğiliminde olduğunu gösterdi.K vitamini uygulanmayan bebeklerin yüzde 83’ünün aynı zamanda hepatit B aşısını da almadığı belirlendi.
Hepatit B virüsü, dünya genelinde karaciğer kanserinin en önemli nedenlerinden biri olarak kabul ediliyor. Özellikle yaşamın ilk yılında enfekte olan bebeklerin yüzde 90’a kadarında kronik enfeksiyon gelişebiliyor. Bu durum ilerleyen yıllarda karaciğer yetmezliği, karaciğer kanseri ve erken ölüm riskini artırabiliyor.
Sosyoekonomik faktörler de kararı etkiliyor
Araştırmada ailelerin sosyoekonomik özelliklerinin de kararları etkilediği görüldü. Özel sağlık sigortasına sahip aileler ile Asyalı, Hispanik veya Latin kökenli ebeveynlerin koruyucu uygulamaları kabul etme olasılığının daha yüksek olduğu belirlendi.
Buna karşılık kamu sigortasına sahip ailelerde ve Amerikan yerlisi ya da Alaska yerlisi olarak tanımlanan gruplarda reddetme oranlarının daha yüksek olduğu kaydedildi.
medimagazin