PNAS dergisinde yayımlanan yeni bir çalışma, Richard Feynman'ın 1940'larda Princeton'da doktora öğrencisiyken ilk kez sorduğu ve onlarca yıl boyunca fizikçileri ikiye bölen "ters sulama başlığı" problemini nihayet çözüme kavuşturdu. New York Üniversitesi'nden Leif Ristroph liderliğindeki ekip, alışılmışın dışında yedi farklı geometriye sahip "saçma" sulama başlıkları tasarlayarak iki rakip teoriyi de çürüttü.

Problem şöyle: S şeklindeki bir sulama başlığı su fışkırtırken belirli bir yönde dönüyor. Peki aynı başlık suyu içine çekse (ters yönde çalışsa), hangi yönde döner? Feynman bu soruyu laboratuvarda test etmeye çalışmış ama cam sulama başlığı paramparça olmuş ve sonuç belirsiz kalmıştı.

Sonraki onlıllarda yapılan deneyler çelişkili sonuçlar verdi. İki öne çıkan teori vardı: Ernst Mach'a atfedilen, sulama başlığının içindeki suyun açısal momentumunun belirleyici olduğu görüş; ve Feynman ile takipçilerinin savunduğu, dış ağız uçlarındaki basınç ve emme etkilerinin belirleyici olduğu görüş.

Ristroph'un ekibi her iki teoriyi doğrudan çürütecek şekilde tasarlanmış özel geometrileri test etti. Sarmal kollu başlık Mach teorisini çürüttü: Su içindeki açısal momentum çarpıcı biçimde artmasına rağmen katı gövde neredeyse hiç tepki vermedi. Ağız ucunda ters büküm yapılan başlık ise Feynman teorisini çürüttü: Dönüş yönü değişmedi. Tüm tasarımlar aynı yere işaret etti: Kolların birleştiği merkez hub. Orada gelen sular çarpışıp girdap oluşturarak açısal momentum akısı yaratıyor; katı yapı buna karşı dönerek tepki veriyor.

Bu "saçma" problemin pratik bir önemi de var: Eğri kanalların akışkan hareketi ile dönme kuvveti arasındaki ilişkisini anlamak, rüzgar ve su enerjisini dönüştüren türbinlerin tasarımını doğrudan etkileyebilir.

evrimagaci

İmzalardaki bağlantıları veya görselleri görüntülemek için gönderi sayınızın 10 veya daha fazla olması gerekir.
-
İmzalardaki bağlantıları veya görselleri görüntülemek için gönderi sayınızın 10 veya daha fazla olması gerekir.
-
İmzalardaki bağlantıları veya görselleri görüntülemek için gönderi sayınızın 10 veya daha fazla olması gerekir.
-
İmzalardaki bağlantıları veya görselleri görüntülemek için gönderi sayınızın 10 veya daha fazla olması gerekir.
-
İmzalardaki bağlantıları veya görselleri görüntülemek için gönderi sayınızın 10 veya daha fazla olması gerekir.
-
İmzalardaki bağlantıları veya görselleri görüntülemek için gönderi sayınızın 10 veya daha fazla olması gerekir.


28.06.2025 - 25.08.2025 - 10.10.2025 - 09.01.2026 - 24.06.2026