Bugüne Dek Kaydedilen En Büyük Kara Delik Birleşmesi Tespit Edildi

Bilim insanları, evrenin derinliklerinde iki dev kara deliğin çarpışmasıyla oluşan kozmik sarsıntıyı ilk kez bu kadar güçlü şekilde gözlemledi.



Bilim insanları, şimdiye kadar gözlemlenen en büyük kara delik birleşmesini tespit etti. Dev birleşme, evren hakkındaki mevcut modelleri sorgulatabilecek büyüklükte kara delikler içeriyor.

Birleşme olayı, uzay-zaman dokusunda oluşan yerçekimi dalgaları sayesinde 23 Kasım 2023 tarihinde, ABD, İtalya ve Japonya’da bulunan LIGO-Virgo-KAGRA (LVK) dedektör ağı aracılığıyla tespit edildi.

“GW231123” olarak adlandırılan olayda, Güneş’in kütlesinin 100 ve 140 katı olan iki kara delik birleşti. Birleşmenin sonucunda ise Güneş kütlesinin 225 katına ulaşan yeni bir kara delik oluştu. Kaybolan kütle, yerçekimi dalgaları olarak enerjiye dönüştü.

Dev Kara Delikler Birleşti: Mevcut Anlayışın Değişmesi Gerekebilir

LVK işbirliğinden Cardiff Üniversitesi araştırmacısı Mark Hannam yaptığı değerlendirmede şu ifadeleri kullandı:

“Bu, yerçekimi dalgalarıyla gözlemlediğimiz en büyük kara delik çifti ve kara delik oluşumuna dair mevcut anlayışımızı ciddi şekilde sorgulatıyor. Standart yıldız evrimi modellerine göre bu büyüklükte kara delikler mümkün değil.”



Hannam, bu kara deliklerin daha küçük kara deliklerin önceki birleşmeleri sonucu oluşmuş olabileceğini ifade etti.

Birleşmenin dikkat çeken bir diğer yönü ise birleşmeden önce kara deliklerden en az birinin fizik yasalarının izin verdiği sınıra yakın hızda dönüyor olmasıydı.

Portsmouth Üniversitesi’nden LVK üyesi Charlie Hoy yaptığı açıklamada, “Bu kara delikler Einstein’ın genel görelilik teorisinin izin verdiği limite yakın bir hızla dönüyor gibi görünüyor,” ifadelerini kullandı ve bu durumun sinyallerin analizini güçleştirdiğini söyledi.

2015’ten Beri 300’den Fazla Kara Delik Birleşmesi Gözlemlendi

Lazer İnterferometre Kütle Çekim Dalga Gözlemevi (LIGO), 2015 yılında ilk yerçekimi dalgası tespitiyle tarih yazmıştı. Einstein’ın genel görelilik teorisinin öngördüğü bu dalgalar, ilk kez LIGO’nun Livingston ve Hanford’daki dedektörleri tarafından tespit edilmişti.

O zamandan bu yana Virgo ve KAGRA dedektörlerinin katılımıyla birlikte toplam 300’den fazla kara delik birleşmesi tespit edildi. Bunların 200’den fazlası, cihazların dördüncü gözlem sürecinde gerçekleşti.

Caltech araştırmacısı ve LVK üyesi Sophie Bini, “Bu olay, yerçekimi dalgası astronomisinden ne kadar çok şey öğrenebileceğimizin ve keşfedilecek daha çok şey olduğunun güçlü bir örneğidir,” ifadesini kullandı.

Sonuçlar Yıllar Sonra Gelebilir

LVK üyesi ve Birmingham Üniversitesi araştırmacısı Gregorio Carullo, bu sinyallerin tüm özelliklerinin ve sonuçlarının tamamen anlaşılmasının yıllar alabileceğini söyledi ve daha karmaşık senaryoların anlaşılmasında önemli olabileceğini ekledi.



GW231123’e dair bulgular, 14 Temmuz tarihinde İskoçya’nın Glasgow şehrinde düzenlenen 24. Uluslararası Genel Görelilik ve Yerçekimi Konferansı ile 16. Edoardo Amaldi Yerçekimi Dalgaları Konferansı’nda sunuldu.

Kaynak: [Sadece kayıtlı ve aktif kullanıcılar bağlantıları görebilir. ]