Eliza Deneyi Nedir?

**YAMAÇ** · 01 Şubat 2026, 22:50

Joseph Weizenbaum (1923-2008) adında bir bilgisayar bilimcisi 1964-1966 yılları arasında Eliza adında bir program geliştirir.

Eliza, doğal dili işlemeye çalışarak bilgisayar ile insan arasında etkileşim kurmaya çalışan bir bilgisayar programıdır. Program bir hastanın yazı makinası aracılığıyla sohbet ettiği doktormuş gibi davranır. Aşağıdaki bölüm hasta ile Eliza arasında geçen diyalogun bir bölümüdür (Weizenbaum 1976, s. 3-4):

H: Bütün erkekler aynı.
E: Ne şekilde?
H: Öyle ya da böyle hep canımızı sıkıyorlar
E: Özel bir örnek aklına geliyor mu?
H: Peki, buraya gelmeme erkek arkadaşım neden oldu
E: Erkek arkadaşın buraya gelmene neden oldu
H: Çoğu zaman bunalımda olduğumu söylüyor
E: Bunalımda olduğunu duyduğuma üzüldüm
H: Bu doğru. Mutsuzum.
E: Buraya gelmenin mutsuz olmanı engellemeye yardımcı olacağını düşünüyor musun?
H: Biraz yardıma gereksinimim var, orası kesin.
E: Biraz yardım alman sana ne sağlayacak?
H: Belki annemle iyi geçinmeyi öğrenebilirim
Görüldüğü bu bölümde bir psikiyatrı temsil eden Eliza anlayış gösteriyormuş gibi bir izlenim vermektedir. Ne var ki program tek yaptığı, anahtar sözcüklerden yola çıkarak hastanın kendi cümlelerini döndürmekle ilgilidir.

Belki de gelecekte böylesi programlar pek çok meslek dalında insanın yerine alacak. Yine de sorumuz yanıtlanabilmiş değil. Bir programın kimi alanlarda insandan daha işlevsel olabilmesi ne anlama gelir? Yapay zekâ kendini oluşturan mekanik düzenlilikleri aşabilir mi?

Hazırlayan: Sosyolog Ömer YILDIRIM

Alıntıdır.

01 Şubat 2026, 22:50	#1
Çevrimdışı YAMAÇ İdealler barışçıldır. Tarih şiddettir.	Eliza Deneyi Nedir? Eliza Deneyi Nedir? Www.TrendForum.Net Joseph Weizenbaum (1923-2008) adında bir bilgisayar bilimcisi 1964-1966 yılları arasında Eliza adında bir program geliştirir. Eliza, doğal dili işlemeye çalışarak bilgisayar ile insan arasında etkileşim kurmaya çalışan bir bilgisayar programıdır. Program bir hastanın yazı makinası aracılığıyla sohbet ettiği doktormuş gibi davranır. Aşağıdaki bölüm hasta ile Eliza arasında geçen diyalogun bir bölümüdür (Weizenbaum 1976, s. 3-4): H: Bütün erkekler aynı. E: Ne şekilde? H: Öyle ya da böyle hep canımızı sıkıyorlar E: Özel bir örnek aklına geliyor mu? H: Peki, buraya gelmeme erkek arkadaşım neden oldu E: Erkek arkadaşın buraya gelmene neden oldu H: Çoğu zaman bunalımda olduğumu söylüyor E: Bunalımda olduğunu duyduğuma üzüldüm H: Bu doğru. Mutsuzum. E: Buraya gelmenin mutsuz olmanı engellemeye yardımcı olacağını düşünüyor musun? H: Biraz yardıma gereksinimim var, orası kesin. E: Biraz yardım alman sana ne sağlayacak? H: Belki annemle iyi geçinmeyi öğrenebilirim Görüldüğü bu bölümde bir psikiyatrı temsil eden Eliza anlayış gösteriyormuş gibi bir izlenim vermektedir. Ne var ki program tek yaptığı, anahtar sözcüklerden yola çıkarak hastanın kendi cümlelerini döndürmekle ilgilidir. Belki de gelecekte böylesi programlar pek çok meslek dalında insanın yerine alacak. Yine de sorumuz yanıtlanabilmiş değil. Bir programın kimi alanlarda insandan daha işlevsel olabilmesi ne anlama gelir? Yapay zekâ kendini oluşturan mekanik düzenlilikleri aşabilir mi? Hazırlayan: Sosyolog Ömer YILDIRIM Alıntıdır. __________________ . . Zor olan ne biliyor musun ? Ölüm değil zor olan sevmek değil dosta sahip olmak değil yada birini yenmek değil. Zor olan yaşayabilmektir sevilmektir dostunu tanımak düşmanını seçebilmektir zor olan birini kazanmaktır. Ama asıl zor olan nedir biliyor musun ? Asıl zor olan bütün bunlar için gerekli gücü bulabilmektir.

Benzer Konular
Konu	Konuyu Başlatan	Forum	Yanıtlar	Son Mesaj
Çin odası, Çince odası deneyi	YAMAÇ	Felsefe	0	26 Ocak 2026 22:13
Philadelphia Deneyi	Oblivion	Enteresan Olaylar	0	08 Temmuz 2025 15:14
Öküz Öldüren Soğukları Nedir? - Sitte-i Sevr Nedir?	Asi Ruh	Ne Nedir?	0	29 Haziran 2023 16:57
Wolff: "VSC nedir, güvenlik aracı nedir, kırmızı bayrak nedir tam olarak belirtilmeli"	KoJiRo	Formula 1	0	03 Nisan 2023 13:22
Adak nedir, dindeki yeri nedir?	mamihlapinatapai	İslam ve Din	0	06 Mayıs 2022 13:08

Şu anda bu konuyu görüntüleyen etkin kullanıcılar: 1 (0 üye ve 1 konuk)