Uzay Araştırmalarında Devrim: ‘Yapay Güneş Tutulması’ Gerçekleştirildi

Avrupa Uzay Ajansı, Proba-3 misyonuyla uzayda yapay güneş tutulması gerçekleştirdi. Devrim niteliğindeki hamle sayesinde Güneş’in korona tabakası ilk kez uzun süreli gözlemlendi.



Avrupa Uzay Ajansı (ESA) öncülüğünde gerçekleştirilen Proba-3 görevi kapsamında, iki uydu kullanılarak yapay bir güneş tutulması oluşturuldu. Bilim insanları böylelikle Güneş’in dış atmosferi olan koronasını daha önce görülmemiş detaylarla inceleyebildi.

Proba-3 misyonunda ESA’nın yanı sıra 40’tan fazla uzay teknolojisi firması yer alıyor. Görevde kritik rol oynayan teknoloji geliştiren şirketler arasında üç girişim dikkat çekiyor.

Hollanda merkezli Lens R&D firması, Güneş’in konumunu sürekli izleyen sensörleri sağladı. İrlandalı Onsemi firması, konum hassasiyetini artırmak için ışık algılama sensörleri geliştirdi. Polonyalı N7 Mobile şirketi ise uyduların hassas uçuş formasyonunu kontrol eden yazılımı üretti.

Hindistan’daki Satish Dhawan Uzay Merkezi’nden geçen yıl fırlatılan uydular, Dünya yörüngesinde 150 metre mesafede formasyon hâlinde hareket ediyor. Occulter adlı uydu, Dünya’dan görülen bir güneş tutulmasındaki Ay’ın görevini üstlenerek Güneş’i engelliyor. Böylece Coronagraph isimli diğer uydu, Güneş’in aşırı parlak ışığından etkilenmeden korona tabakasını gözlemleyebiliyor.



Yapay Güneş Tutulması ile Güneş Koronası Detaylı İncelenebildi

Güneş’in korona tabakası, yüzeyinden çok daha yüksek sıcaklıklara ulaşarak yaklaşık 2 milyon °C’ye kadar çıkabiliyor. Bu bölge, güneş fırtınaları ve koronal kütle atımlarının kaynağı olup, Dünya üzerindeki iletişim altyapısını etkileyebiliyor ve kutup ışıklarının oluşumuna yol açıyor.

Normalde korona, sadece birkaç dakikalık doğal güneş tutulmaları sırasında incelenebilirken Proba-3 görevi bu süreyi önemli ölçüde artırıyor.

Proba-3, her 19,6 saatte bir 6 saate kadar süren yapay tutulmalar oluşturabiliyor. Royal Observatory of Belgium’den Andrei Zhukov, Coronagraph uydusunun ana optik sensör cihazı ASPIICS hakkında şu ifadeleri kullandı:

“Doğal güneş tutulmaları yılda genellikle bir kez, nadiren iki kez gerçekleşirken biz, her 19,6 saatte bir tutulma yaratabiliyoruz.”



Proba-3 Misyonu Devam Edecek

Uydular, Dünya çevresinde saniyede 1 kilometre hızla hareket ederken milimetre düzeyindeki hassasiyetle hizalanabiliyor. Bu hassasiyet, Avrupa merkezli teknoloji firmalarının ortak çalışmaları sonucunda mümkün hâle geliyor.

Proje, gelecekte güneş bilimi araştırmaları için önemli bir referans noktası oluşturmayı hedefliyor.

Kaynak: [Sadece kayıtlı ve aktif kullanıcılar bağlantıları görebilir. ]