Evrenin Erken Dönemine Ait Süper Kütleli Kara Delik Keşfedildi: 300 Milyon Güneş Kütlesinde

Büyük Patlama’dan yalnızca 500 milyon yıl sonra oluşmuş, 300 milyon Güneş kütlesine sahip süper kütleli kara delik keşfedildi.



James Webb Uzay Teleskobu aracılığıyla evrenin karanlık dönemlerinden birine dair çarpıcı bir bulguya imza atıldı. Büyük Patlama’dan yalnızca 500 milyon yıl sonra oluştuğu doğrulanan süper kütleli kara delik, bilinen en uzak kara delik olarak kayıtlara geçti. Kendisini en etkili kılan tarafı ise kütlesinin yaklaşık 300 milyon Güneş kütlesi olması ve ev sahibi galaksisinin yıldız kütlesinin neredeyse yarısını oluşturması.

Evrenin erken dönemlerine ait gök cisimlerinin incelenmesi kozmoloji alanında çığır açıcı keşiflere kapı aralamaya devam ediyor. Işığın sonlu hızı nedeniyle, uzaya ne kadar uzak bakabiliyorsak, geçmişe de o kadar uzanabiliyoruz. Bu sayede Büyük Patlama sonrası ilk yüz milyonlarca yılı inceleme fırsatı buluyoruz.

Evrenin şu anki yaşının sadece yüzde 3’üne tekabül eden bir döneme ait olan kozmik nesne, CAPERS-LRD-z9 adlı galaksinin merkezinde yer alıyor. Araştırma ekibi, James Webb Uzay Teleskobu’nun spektroskopik yeteneklerini kullanarak kara deliğin varlığını kesin olarak doğruladı.

“Kara delikleri ararken, pratik olarak gidilebilecek en uzak nokta burası,” diyor Dr. Anthony Taylor. Texas Üniversitesi’nin Kozmik Sınır Merkezi’nden araştırmanın baş yazarı, “Mevcut teknolojinin tespit edebileceği sınırları zorluyoruz,” açıklamasında bulundu.

Araştırmanın ortak yazarı ve Kozmik Sınır Merkezi’nin direktörü Steven Finkelstein ise “Astronomlar daha uzak adaylar bulmuş olsa da, henüz bir kara delikle ilişkili belirgin spektroskopik imzayı tespit edememişlerdi,” dedi.



Süper Kütleli Kara Deliğin Gizemi: “Küçük Kırmızı Noktalar”

Hem galaksi hem de kara delik, evrenin oluşum yıllarına açılan birer pencere niteliğinde. CAPERS-LRD-z9, “Küçük Kırmızı Noktalar” olarak bilinen yeni bir galaksi sınıfına ait. Bu galaksiler yalnızca evrenin ilk 1,5 milyar yılında var oldular ve oldukça kompakt, kırmızı ve son derece parlak özelliklere sahipler.

Bu galaksilerin parlaklığı gizemlerinin kilit noktasını oluşturuyor. Normal şartlarda bu parlaklık çok sayıda yeni yıldızın varlığına işaret ederdi. Ancak bu kadar çok yıldızın oluşması için yeterli zaman olmadığı düşünülüyor. Alternatif açıklama ise emisyonların çoğundan sorumlu olan bir kara deliğin varlığı.

Taylor, “Bu tür bulutları başka galaksilerde de gördük,” diye açıklıyor.

“Bu nesneyi diğer kaynaklarla karşılaştırdığımızda, tam bir eşleşme olduğunu gördük.”

Süper Kütleli Kara Deliğin Boyutunun Nasıl Bu Kadar Büyüdüğü Henüz Bir Soru İşareti



Galaksideki bir diğer dikkat çekici nokta ise kara deliğin boyutu. Güneş’in kütlesinin 300 milyon katı büyüklüğünde olduğu tahmin edilen bu kara delik, Samanyolu’nun merkezindeki Sagittarius A* kara deliğinden çok daha büyük. Sagittarius A* 13,8 milyar yılda Güneş’in 4,6 milyon katı büyüklüğüne ulaşabilmişken, CAPERS-LRD-z9’daki kara deliğin nasıl bu kadar kısa sürede bu boyuta ulaştığı henüz bilinmiyor.

The Astrophysical Journal Letters’da yayımlanan çalışma, erken dönem kara deliklerin düşünülenden çok daha hızlı büyüdüğüne veya başlangıçta tahmin edilenden çok daha büyük olduklarına dair kanıtlar sunuyor.

Kaynak: [Sadece kayıtlı ve aktif kullanıcılar bağlantıları görebilir. ]