Atmosferinde Elmas Yağan Limon Şeklinde ‘Çılgın’ Bir Gezegen Keşfedildi

Gökbilimciler Samanyolu’ndaki en tuhaf gezegeni keşfetti. Aşırı kütleçekimi nedeniyle bir limon gibi esneyen bu gezegende elmas yağmurları yağıyor olabilir.



James Webb Uzay Teleskobu’nu kullanan gökbilimciler, şimdiye kadar görülen hiçbir dünyaya benzemeyen, tuhaf ve “çılgın” bir ötegezegen keşfetti. PSR J2322-2650b olarak adlandırılan gezegen, bir Jüpiter kütlesinde ancak ultra yoğun bir pulsarın o kadar yakınında dönüyor ki, yıldızın muazzam kütleçekimi gezegeni bir limon veya Amerikan futbolu topu gibi esnetiyor. Ancak tuhaflıklar bununla da sınırlı değil.

Son yıllarda gökbilimciler, pamuk şekeri atmosferlere sahip gezegenlerden, metal bulutlu gezegenlere kadar pek çok farklı özellikte dünya dışı gezegen keşfetti. Ancak bu yeni keşif, bilinen tüm gezegen oluşum teorilerini zorluyor.

“Bu keşif tam anlamıyla bir sürpriz oldu,” diyor Carnegie Dünya ve Gezegenler Laboratuvarı’ndan gökbilimci Peter Gao.

“Verileri incelediğimizde hepimizin ortak tepkisi ‘Bu da ne böyle?’ oldu.”

Stanford Üniversitesi’nden fizikçi Maya Beleznay ise şu açıklamada bulundu:

“Bu sistem benzersiz çünkü gezegeni ana yıldızının ışığıyla aydınlanmış olarak görebiliyoruz, ancak ana yıldızı göremiyoruz. Bu sayede son derece saf bir spektrum elde ediyoruz ve normal ötegezegenlerden daha detaylı bir inceleme yapabiliyoruz.”



Limon Şeklindeki Gezegen Nasıl Oluştu?

PSR J2322-2650b, Dünya’dan yaklaşık 2.055 ışık yılı uzaklıkta bulunuyor. Gezegen, bir milisaniye pulsar yıldızının etrafında sadece 7,8 saatlik bir yörüngede dönüyor. Söz konusu mesafe, Dünya’nın Güneş’e olan uzaklığının yüzde biri kadar.

Gezegenin atmosferi bilinen hiçbir gezegene benzemiyor. Yüzey sıcaklığı 1.900 Kelvin’e (yaklaşık 1.630 santigrat derece) ulaşıyor ki bu, Güneş Sistemi’ndeki en sıcak gezegen olan Venüs’ün dört katı. Atmosfer neredeyse tamamen helyum ve karbondan oluşuyor.

Chicago Üniversitesi’nden ötegezegen bilimcisi Michael Zhang şöyle diyor:

“Bu, daha önce hiç görmediğimiz yeni bir gezegen atmosferi türü. Normal bir gezegende görmemiz beklenen su, metan ve karbondioksit gibi moleküller yerine, özellikle C3 ve C2 olmak üzere moleküler karbon gördük.”



Gezegenin karbon açısından zengin yapısı, alt katmanlarda elmas yağmurlarının oluşmasına neden olabilir. Atmosferdeki karbon kurumu bulutları, gezegenin çekirdeğine yakın bölgelerde katı elmas parçalarına dönüşebiliyor.

Stanford Üniversitesi ve Kavli Parçacık Astrofiziği ve Kozmoloji Enstitüsü’nden astrofizikçi Roger Romani ise şöyle bir açıklama yapıyor:

“Karışım soğudukça, iç kısımdaki karbon ve oksijen kristalleşmeye başlıyor. Saf karbon kristalleri yüzeye çıkıyor ve helyumla karışıyor, gördüğümüz de bu. Ancak oksijen ve azotu uzak tutan bir şey olmalı. İşte tartışmalı kısım da burası.”



Bilim insanları gezegenin nasıl oluştuğunu tam olarak açıklayamıyor. Geleneksel gezegen oluşum teorilerinin hiçbiri bu kadar saf karbon içeren bir atmosferin varlığını açıklayamıyor. Araştırmacılar, bunun tamamen yeni bir tür gök cismi olabileceğini düşünüyor.

Araştırmanın sonuçları ve bulguları The Astrophysical Journal Letters dergisinde yayınlandı.

Kaynak: [Sadece kayıtlı ve aktif kullanıcılar bağlantıları görebilir. ]