Bermuda Şeytan Üçgeni’nin Altında 31 Milyon Yıllık Beklenmedik Keşif

Bilim insanları, Bermuda Şeytan Üçgeni’nin altında varlığı açıklanamayan kalın bir kaya tabakası keşfetti.



Bilim insanları, Atlas Okyanusu’ndaki Bermuda çevresinde yürütülen jeofizik incelemelerde, okyanus kabuğu ile Dünya’nın mantosu arasında yer alan ve daha önce tanımlanmamış kalın bir kaya tabakası tespit etti.

Yaklaşık 20 kilometre kalınlığındaki bu katmanın, mevcut modellerin öngördüğü yapıdan farklı olması nedeniyle bölgenin jeolojik geçmişine dair yeni sorular doğurduğu belirtiliyor.

Bulgular, Carnegie Science ve Yale Üniversitesi araştırmacılarının yürüttüğü ve Geophysical Research Letters dergisinde yayımlanan çalışmada değerlendirildi.

Bermuda Şeytan Üçgeni’nde Beklenmedik Bir Jeolojik Katman Keşfedildi

Araştırma ekibi, yeni saptanan kaya tabakasının, Bermuda’nın üzerinde bulunduğu tektonik plakanın içinde, kabuğun hemen altında konumlandığını aktarıyor. Kalınlığı ve bulunduğu yer itibarıyla “orada olmaması gereken” bir yapı olarak tanımlanan bu katmanın nasıl oluştuğu henüz net değil.

Çalışma, Bermuda’nın yaklaşık 31 milyon yıldır volkanik açıdan etkin olmamasına rağmen çevresine göre yükselmiş bir “okyanus şişkinliği” üzerinde yer almasıyla ilgili tartışmalara da yeni bir boyut ekliyor.



Normal şartlarda Hawaii gibi ada zincirleri, etkin manto sıcak noktaları üzerinde bulundukları için yükselmiş durumda kalabiliyor; volkanik etkinlik sona erdiğinde ise bu tür şişkinliklerin zaman içinde çöktüğü biliniyor. Bermuda’da ise bu beklenen çöküşün gerçekleşmemiş olabileceği vurgulanıyor.
Deprem Dalgalarıyla “Görüntüleme” Yapıldı

Araştırmacılar, uzaktaki depremlerin ürettiği sismik dalgaları kullanarak adanın altındaki yapıyı görüntüledi. Bu yöntemin, yeraltındaki yoğunluk ve malzeme farklılıklarını dolaylı biçimde ortaya koyduğu ifade ediliyor.

İncelemede, söz konusu tabakanın çevresindeki kayaçlara kıyasla daha düşük yoğunluklu olduğu da bildirildi. Bu durum, tabakanın bileşimi ve oluşum mekanizmasına ilişkin açıklamaları daha da karmaşık hâle getiriyor.

“Jeolojik Şamandıra” Etkisi mi Yaratıyor?

Çalışmada öne çıkan senaryolardan biri, Bermuda’nın son volkanik evrelerinde mantodan gelen malzemenin kabuğa enjekte olması ve burada soğuyup katılaşması ihtimali. Bu “donmuş levha” benzeri yapının, deniz tabanını çevre Atlantik Okyanusu tabanına göre daha yüksekte tutan bir “jeolojik şamandıra” etkisi yaratmış olabileceği ifade ediliyor.

Sismolog William Frazier, bulgunun adanın yükselmiş konumuyla bağlantılı olabileceğine işaret ederek şu değerlendirmeyi yaptı:

“Bermuda’nın üzerinde bulunduğu tektonik plakanın içinde, kabuğun altında yerleştirilmiş başka bir katman.”



Araştırmacılar, eğer bu tabaka gerçekten böyle bir kaldırma/dengeleyici etki oluşturuyorsa, Bermuda çevresindeki şişkinliğin yaklaşık 500 metre kadar çevre deniz tabanından daha yüksekte kalmasını açıklayabileceğini belirtiyor.

Pangea Olasılığı

Önceki çalışmaların, Bermuda’nın volkanik kayaçlarının derin mantodan gelen karbon zengin malzemeyle ilişkili olabileceğine işaret ettiği hatırlatılıyor. Bu karbonun, yüz milyonlarca yıl önce Pangea kıtasının oluşumu gibi büyük ölçekli kıtasal hareketler sırasında aşağı itilmiş olabileceği; dolayısıyla adanın “alışılmadık” jeolojisinin çok daha eski tektonik süreçlerin izlerini taşıyabileceği değerlendiriliyor.

Ekip, Bermuda’nın bu tür “yerinde olmayan” büyük kaya tabakaları açısından benzersiz olup olmadığını anlamak için başka adaların altındaki yapıları da incelemeyi planlıyor.

Araştırmacılar, benzer tabakaların farklı bölgelerde de saptanması hâlinde, okyanus adalarının çevre deniz tabanına kıyasla neden yüksek konumda kalabildiğini açıklayan mekanizmaların yeniden ele alınabileceğini belirtiyor.

Kaynak: [Sadece kayıtlı ve aktif kullanıcılar bağlantıları görebilir. ]