Yapay zekâ insanları aptallaştırıyor!

Yapay zekâ araçlarının geliştirdiği büyük dil modelleri olan sohbet botları giderek yaygınlaşırken araştırmacılar hayatı yer yer kolaylaştıran bu kaynakların bir bedeli olabileceği konusunda uyarıyor.

BBC’de yer alan habere göre, araştırma bilimcisi Natalia Kosmyna, stajyer ilanı açtığında kendisine gelen niyet mektuplarını inceledi. Kosymna, mektupların şüphe yaratacak derecede birbirine benzediğini fark etti. Bilim insanı için stajyer pozisyonuna başvuranların ChatGPT, Google Gemini ve Claude gibi sohbet botlarını kullandığı açıktı.

MIT’de ders veren Kosmyna ayrıca son yıllarda öğrencilerinin ders içeriklerini çok daha hızlı bir biçimde unuttuğunu tespit etti. Sohbet botlarına artan bağımlılığın öğrencilerin biliş yetilerini etkileyebileceğinden şüphelenen Kosmyna daha derin bir araştırma yapmaya karar verdi.

MIT Media Lab’daki meslektaşlarıyla araştırmaya başlayan Kosmyna, çalışmaya 54 öğrenciyi dâhil etti. Öğrenciler üç gruba ayrıldı. Bir gruba ChatGPT kullanmaları talimatı verildi. İkinci grup, yapay zekâ tarafından oluşturulan özetler kapalı olmak üzere Google aramasını kullanabildi. Üçüncü grup ise teknoloji kullanmadı. Her öğrencinin beyin dalgaları çalışmaları sırasında ölçüldü.
Öğrencilerden açık uçlu denemeler yazmaları istendi. Deneme konuları arasında sadakat, mutluluk veya günlük yaşam tercihleri gibi sorular yer aldı.

"Yapay zekâ kullanmayan grubun beyni alev almış gibiydi"
Henüz bir bilim dergisinde yayımlanmayan sonuçlara göre kendi zihinlerini kullanan öğrenciler ve diğerleri arasında gözle görülür bir fark vardı. Kosmyna, kendi zihnine göre yazan öğrencilerin “beyinlerinin alev almış gibi” olduğunu, beynin birçok bölümünde yaygın bir aktivite görüldüğünü söyledi. Sadece arama motoru kullanan grup hâlâ beynin görsel bölümlerinde güçlü bir aktivite gösterirken, ChatGPT kullanan grupta belirgin biçimde daha az beyin aktivitesi gözlendi. Bulgulara göre, ChatGPT kullanan grupta beyin aktivitesi yüzde 55’e kadar azaldı.

Kosmyna bulguları şöyle özetledi: “ChatGPT kullananlarda beyin uykuya dalmadı, ancak yaratıcılığa ve bilgiyi işlemeye karşılık gelen alanlarda çok daha az aktivasyon vardı.

ChatGPT ayrıca insanların hafızasını da etkiledi. Denemelerini teslim ettikten sonra, yapay zekâ grubundaki kişiler yazdıklarından alıntı yapamadı ve bazıları çalışmaları üzerinde sahiplik hissetmediklerini belirtti. Daha önce yapılan bazı çalışmalar da ChatGPT gibi yapay zekâ araçları kullanıldığında insanların bilgiyi saklama ve hatırlama becerilerinin azaldığını göstermişti.

Pennsylvania Üniversitesi’nde yapılan bir çalışma üretken yapay zekâ sohbet botlarını kullanırken “bilişsel teslimiyet” olarak adlandırdıkları bir durum yaşadığını öne sürüyor. Bu, insanların yapay zekânın söylediklerini asgari düzeyde sorgulayarak kabul etme ve hatta kendi sezgilerinin yerine geçmesine izin verme eğiliminde oldukları anlamına geliyor.


Alıntı