Büyük Kanyon’da Evrimin Garip Deneylerini Ortaya Koyan 500 Milyon Yıllık Fosiller Bulundu

Bilim insanları, Büyük Kanyon’da 500 milyon yıl öncesine ait Kambriyen Dönem canlı kalıntılarında evrimin sıradışı “denemelerine” dair izler buldu.



ABD’nin Arizona eyaletindeki Büyük Kanyon’da gün yüzüne çıkarılan fosiller, biyolojik çeşitliliğin patlama yaşadığı Kambriyen döneme dair önemli ipuçları sundu. Cambridge Üniversitesi öncülüğündeki araştırmada, yaklaşık 500 milyon yıl öncesine tarihlenen canlı kalıntıları, evrimin bugüne ulaşmayan sıradışı yollarını gözler önüne serdi.

Araştırma ekibi, Büyük Kanyon’un Bright Angel Formasyonu’ndan (BAF) elde edilen örneklerde 1.500’den fazla küçük karbonlu fosil keşfetti. Bulunan fosillerin büyük çoğunluğunu priapulid solucanları oluştururken, birkaç yüz kabuklu ve bir miktar yumuşakça fosili de tespit edildi.

Giovanni Mussini liderliğindeki araştırma ekibi, 2023 yılında Colorado Nehri boyunca gerçekleştirdikleri keşif gezisinde, yumruk büyüklüğündeki kaya örneklerini hidroflorik asit çözeltisinde eriterek binlerce mikroskobik fosili açığa çıkardı. Fosiller, Kambriyen dönemde yaşamış yumuşak dokulu canlıların kalıntılarını içeriyordu.

Mikroskobik incelemeler, Kambriyen dönemde evrimleşen en sofistike beslenme mekanizmalarından bazılarını ortaya koydu. Kabuklu canlıların kompleks öğütücü dişlere ve ağızlarının etrafında üçgen oluklar halinde düzenlenmiş kıl benzeri uzantılara sahip olduğu görüldü. Minik canlılar, tüylü uzuvlarını konveyör bantları gibi kullanarak geçen besin parçacıklarını süpürüyor ve özelleşmiş diş oluklarıyla öğütüyorlardı.



Büyük Kanyon’daki Fosillerde Şaşırtıcı Türler Keşfedildi

Araştırmacılar, Star Wars serisindeki krayt ejderinden esinlenerek Kraytdraco spectatus adını verdikleri yeni bir tür keşfetti. Bu tür, uzayabilen ağzına besin parçacıklarını süpürmesine yardımcı olan yüzlerce karmaşık dallanmış dişe sahipti. Vücutlarının farklı bölgelerinde şekil ve uzunluk bakımından değişiklik gösteren dişler, besin parçacıklarını filtrelemek için kullanılıyordu.

Bulunan salyangoz benzeri yumuşakçalar, modern bahçe salyangozlarınınkine benzer diş zincirlerine sahipti ve bu dişleri muhtemelen kayalardan alg veya bakteri kazımak için kullanıyorlardı. Kabuklu fosilleri ise, ağza doğru besin parçacıklarını iten küçük kıllar aracılığıyla süspansiyon beslenme belirtileri gösteriyordu.

Utah Eyalet Üniversitesi’nden Profesör Carol Dehler, “Büyük Kanyon’un Tonto Grubu, 500 milyon yıl önceki Kambriyen Patlaması’nı belgeleyen sedimanter katmanlar ve fosiller açısından benzersiz bir hazine,” açıklamasında bulundu.



Araştırma ekibi, fosillerin bulunduğu bölgenin Kambriyen dönemde sığ bir deniz ortamı olduğunu ve buranın evrimsel bir “denge noktası” görevi gördüğünü belirledi. Bu ortam ne çok derin ne de çok sığ olması sayesinde, eski deniz canlılarının evrimsel deney ve yenilikler geliştirmesi için mükemmel bir denge sağlıyordu.

Bilim insanları, keşfedilen fosillerin Kambriyen dönemin ikinci yarısına ait nadir örnekler olduğunu ve bu dönemde yaşayan canlıların beslenme stratejilerindeki çeşitliliği gösterdiğini vurguladı. Bulgular, modern hayvan gruplarının kökenlerine dair anlayışımızı genişletirken, yarım milyar yıl önce yaşanan evrimsel süreçlere de ışık tutuyor. Araştırma sonuçları Science Advances dergisinde yayımlandı.



Kaynak: [Sadece kayıtlı ve aktif kullanıcılar bağlantıları görebilir. ]