7 Milyar Yıldır Değişmedi: Gökbilimciler ‘Zamanda Donmuş’ Bir Galaksi Keşfetti

7 milyar yıl boyunca değişmeden kalarak ‘zamanda donmuş’ izlenimi uyandıran gizemli bir galaksi keşfedildi.



Gökbilimciler, yaklaşık 7 milyar yıl boyunca çarpışmalardan ve dış etkenlerden etkilenmeden kalmayı başarmış fosil niteliğinde bir galaksi keşfetti.

KiDS J0842+0059 olarak adlandırılan yeni keşfedilen galaksi, evrenin ilk dönemlerinde oluşan galaksilerin doğasını anlamaya yönelik önemli ipuçları sunuyor.

İtalya Ulusal Astrofizik Enstitüsü’nden Crescenzo Tortora, “Milyarlarca yıldır kusursuz şekilde korunmuş bir galaksi keşfettik. Bu, galaksilerin nasıl oluştuğunu ve evrenin bugünkü hâline nasıl evirildiğini anlamamız için gerçek bir arkeolojik bulgu,” açıklamasında bulundu.

Bu tür galaksilere “kozmik fosil” adı veriliyor. Diğer galaksilerle etkileşime girmeden kalan bu yapılar, gökbilimcilere evrenin erken dönemlerindeki galaksilerin yapısını ve evrimini incelemek için eşsiz bir pencere sunuyor.



Fosil Galaksinin Perde Arkası

3 milyar ışık yılı uzaklıkta bulunan KiDS J0842+0059 galaksisi, ilk olarak 2018 yılında Kilo Degree Survey (KiDS) projesi kapsamında keşfedildi. Galaksinin görüntüleri, Very Large Telescope Survey Telescope (VST) tarafından elde edildi ve veriler galaksinin kütlesi ile boyutunun ölçülmesini sağladı. Bu ölçümler, Very Large Telescope (VLT) üzerindeki X-Shooter cihazı ile daha da hassaslaştırıldı.

KiDS J0842+0059’un yaklaşık yüz milyar Güneş kütlesine eşdeğer bir yıldız kütlesine sahip olduğu ancak benzer kütleye sahip diğer galaksilere göre çok daha kompakt olduğu belirlendi. Ayrıca bu galakside yıldız oluşumunun çok uzun süredir gerçekleşmediği tespit edildi. Tüm bu özellikler, onun bir fosil galaksi olabileceğine işaret etti.



Galaksinin boyutu ve yapısı hakkındaki belirsizlikleri gidermek amacıyla ekip, Large Binocular Telescope (LBT) teleskobunun uyarlanabilir optik sistemini kullanarak daha yüksek çözünürlüklü görüntüler elde etti. Elde edilen yeni görüntüler, önceki KiDS verilerine göre on kat daha ayrıntılıydı.

Oxford Üniversitesi’nden Chiara Spiniello, “LBT verileri, KiDS J0842+0059’un gerçekten kompakt bir yapıya sahip olduğunu doğruladı ve bu galaksinin evrenin erken dönemlerinde gözlemlenen NGC 1277 gibi fosil galaksilere benzediğini gösterdi. Bu kadar uzak bir galaksi fosilinin bu derece yüksek çözünürlükle ilk kez incelendiği çalışmadır,” dedi.

NGC 1277 galaksisi, Perseus Kümesi’nde yer alıyor ve Dünya’ya 240 milyon ışık yılı uzaklıkta bulunan başka bir nadir galaksi fosili olarak tanınıyor.

Galaksi Evriminin Şifresi Çözülebilir

KiDS J0842+0059 ve NGC 1277 gibi galaksilerin varlığı, bazı galaksilerin hızla oluşup kompakt kalabildiğini ve milyarlarca yıl boyunca başka galaksilerle çarpışmadan varlığını sürdürebildiğini gösteriyor.



Crescenzo Tortora, “Bu kozmik fosillerin incelenmesi, günümüzün büyük galaksilerinin çekirdek yapılarının nasıl oluştuğunu anlamamıza yardımcı oluyor. Gelişmiş gözlem teknolojileri sayesinde, bu tür galaksileri daha iyi analiz edebiliyoruz,” ifadelerini kullandı.

Tortora, yakın gelecekte Euclid uzay teleskobu sayesinde yeni galaksi fosillerinin aranacağını ve yüksek çözünürlüklü verilerle bu yapılar üzerine kapsamlı çalışmalar yürütüleceğini belirtti.

Kaynak: [Sadece kayıtlı ve aktif kullanıcılar bağlantıları görebilir. ]